Açıklama

Türk Medeni Kanunu’nun 423. maddesi, vasi atanma süreci devam ederken atanacak “geçici görevli” (geçici vasi veya geçici kayyım) atamasını düzenleyen hükümdür. Kaçınma veya itiraz nedeniyle nihai atama gecikirse, koruma kesintisini önlemek için geçici görevliye ihtiyaç duyulur. Madde, bu boşluğu doldurmak için esnek bir araç sunar.

Geçici görevli, asıl vasi atanıncaya veya atama kesinleşinceye kadar görev yürütür. Görev kapsamı dar tutulur; genellikle acil işler, günlük yönetim ve malvarlığının korunması ile sınırlıdır. Geçici görevli büyük malvarlığı işlemleri, uzun süreli taahhütler, önemli davalar açma gibi olağanüstü kararlar alamaz; alırsa onayı asıl vasi atamasına ertelenir. Amaç, geçici görevlinin asıl vasinin alanına taşmaması ve kişinin menfaatini kısa vadeli olarak korumasıdır.

Geçici görevli atamada mahkeme, aday aranmasında hızlı davranır. Yakın akrabalar, uygun hukuk uygulayıcısı veya uzman bir kayyım olarak atanabilir. Geçici görevlinin ücreti, asıl vasiden farklı olabilir; görev süresiyle orantılı düşük bir ücret ödenir veya aile üyesi gönüllü görev yapar. Geçici görev sona erdiğinde, görevli hesap verir ve asıl vasiye dosyayı teslim eder.

Uygulamada TMK 423, özellikle itirazlı vasi atamalarında veya mahkemenin değerlendirme süresi uzadığı hallerde işler hale gelir. Akıl hastalığı kesin teşhis almış kişilerde, komadaki kişilerde, ağır yaşlılık durumlarında geçici görevli sıkça atanır. Yargıtay, geçici görevlinin yetki sınırlarını aşmaması ve asıl vasi atamasının mümkün olan en kısa sürede yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Geçici durum kalıcı hâle getirilemez; aksi halde hukukî güvensizlik doğar. Madde, vesayet kurumunun dinamik işleyişini destekleyen bir ara çözüm sunar; kişinin korumasız kaldığı hiçbir an olmamasını güvence altına alan koruyucu bir mekanizmadır.