Açıklama

Türk Medeni Kanunu’nun 475. maddesi, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşam tarzı ya da malvarlığını kötü yönetmek gibi davranışsal sebeplerle kısıtlanan kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesi için en az bir yıldır kısıtlamaya yol açan davranışla ilgili herhangi bir şikâyete neden olmamış olması şartını arar.

Bu bir yıllık şikâyetsizlik koşulu, kısıtlama sebebinin geçici değil kalıcı biçimde ortadan kalktığına dair nesnel bir ölçüt sunar. Salt beyan ve niyet bildirimi yeterli değildir; somut davranış değişikliğinin fiilen gözlemlenmesi gerekir. Mahkeme, kısıtlılık sebebi kapsamındaki eylemler için açılmış dava, şikâyet, iflas, icra takibi gibi belgeleri inceler; komşu, akraba ya da tedavi kurumu raporu gibi tanıklığa başvurabilir.

Bir yıllık sürenin dolması vesayetin otomatik bitmesini sağlamaz; kaldırma talebi ve mahkeme kararı zorunludur. Mahkeme, sürenin dolmuş olmasının yanı sıra, ileride aynı davranışın tekrarlanmayacağına dair makul bir kanaate ulaşmalıdır. Kısıtlama nedeni tam olarak ortadan kalkmamış fakat kısmen iyileşme varsa mahkeme vesayeti kaldırmak yerine yasal danışmanlık statüsüne geçiş yapabilir. Yargıtay, bu maddedeki koşulların katı yorumlanmasını gerekli görmekte; kısa süreli iyileşmeleri kaldırma için yeterli bulmamaktadır.