Açıklama

Türk Medeni Kanunu’nun 490. maddesi, görevi sona eren vasinin sunduğu son rapor ve kesin hesabın, dönemsel raporlarla aynı usulde inceleneceğini ve onaylanacağını düzenler. Böylece kapanış prosedürü, dönem içi denetimiyle aynı hukukî çerçevede yürütülür; kesin hesap için ayrı ve daha katı bir standart aranmaz.

Vesayet makamı kesin hesabı; dönem raporlarında kullandığı ölçütlerle —hesabın gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, harcamaların izin sınırları içinde kalıp kalmadığı, yönetimde özen gösterilip gösterilmediği— inceler. Gerekirse ek belge, açıklama veya bilirkişi raporu talep eder. İnceleme sonucunda hesap kabul ya da reddedilir; red halinde düzeltme ve tamamlama istenir, gerekirse sorumluluk soruşturması başlatılır.

Onay kararı vasiyi o dönemki yönetimden ibra eder; ancak bu ibra mutlak değildir. Hesapta gizlenen, usulsüz aktarılan ya da sonradan ortaya çıkan kalemler nedeniyle TMK 492 zamanaşımı süresi içinde sorumluluk davası açılabilir. Uygulamada mahkemeler, kapanış hesabını zaman zaman yalnızca şekil yönünden incelemekte; bu yaklaşım hesabın esasının denetlenmesini zayıflatabilmektedir. Yargıtay, özellikle ciddi malvarlığı kayıpları olan davalarda kesin hesabın esastan incelenmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Madde, vesayet kurumunun şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin son aşamadaki yansımasıdır.