TMK 586. Madde
(1) Ortada bulunmayan ve mirasın açıldığı anda sağ olup olmadığı ispat edilemeyen mirasçının miras payı resmen yönetilir.
(2) Mirasın açıldığı anda ortada bulunmayanın sağ olmaması hâlinde onun miras payı kendilerine kalacak olanlar, gaipliğe ilişkin sürelere ve usule uyarak o kimsenin gaipliğine karar verilmesini ve miras payının kendilerine teslimini isteyebilirler.
(3) Miras payının teslimi, gaipliğine karar verilen kimsenin mirasının mirasçılara teslimine ilişkin kurallara tâbidir.
TMK 586. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 528 inci maddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği yoktur. Kenar başlığımadde metnine uydurulmuşve İsviçre MedenîKanununun 548 inci maddesine uygun olarak üçfıkra hâlinde düzenlenmiştir. Önceki iki maddede (m.584, 585), mirasbırakanın gaip olmasıdurumunda, tereke ile ilgili bazıönlemler söz konusu olduğu hâlde, bu maddede, mirasçıolacak kişinin mirasbırakanın ölümünde gaip olmasıolasılığında, onun haklarınıgüvenceye alıcıdüzenlemeler getirilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında gaipliğe ilişkin sürelerin tekrarlanmasıyerine bu kuruma genel bir yollama yapmanın kanun tekniğine daha uygun olacağıdüşünülmüştür.
Açıklama
TMK Madde 586, mirasbırakanın değil mirasçı adayının gaip olduğu durumu düzenler ve mirasın açıldığı anda sağ olup olmadığı ispatlanamayan kişinin haklarını güvenceye alır. Birinci fıkraya göre, ortada bulunmayan ve mirasın açıldığı anda sağ olup olmadığı ispat edilemeyen mirasçının miras payı resmen yönetilir. Bu hüküm, TMK m.584 ve 585’te mirasbırakanın gaipliğine ilişkin getirilen düzenlemelerin karşıt yüzünü oluşturur; gerekçede de önceki maddelerde mirasbırakanın gaip olması hâli ele alınırken, bu maddede mirasçı olacak kişinin mirasbırakanın ölümünde gaip olması olasılığında onun haklarını güvenceye alan düzenlemelerin getirildiği belirtilir. Resmen yönetim, kayıp mirasçının payının korunmasını ve belirsizlik süresince üçüncü kişilere geçmemesini sağlar.
Maddenin işleyişinde iki ihtimal ayrılır. İlk aşamada, mirasçının sağ olup olmadığı belirsizken payı resmen yönetilir ve TMK m.589 vd.’daki koruma önlemleri devreye girer. İkinci fıkra ise, mirasın açıldığı anda ortada bulunmayanın sağ olmaması ihtimalini düzenler: bu durumda onun payı kendilerine kalacak olanlar, gaipliğe ilişkin sürelere ve usule uyarak o kimsenin gaipliğine karar verilmesini ve miras payının kendilerine teslimini isteyebilirler. Gerekçede ikinci fıkrada gaipliğe ilişkin sürelerin tekrarlanması yerine bu kuruma genel bir yollama yapmanın kanun tekniğine daha uygun bulunduğu açıklanır. Böylece TMK m.32 vd.’daki ölüm tehlikesi içinde kaybolma veya uzun süre haber alınamama hâllerine ilişkin süreler burada da uygulanır ve ayrıca düzenlemeye gerek kalmaz.
Üçüncü fıkraya göre miras payının teslimi, gaipliğine karar verilen kimsenin mirasının mirasçılara teslimine ilişkin kurallara, yani TMK m.584’teki güvence gösterme yükümlülüğüne tabidir; pay kendilerine kalacak olanlar bu payı ileride ortaya çıkabilecek gaibe veya üstün hak sahibine geri vereceklerine ilişkin güvence göstermek zorundadır. Yargıtay’ın ilgili hukuk dairesi, gaip mirasçının payının resmen yönetilmesi ve gaiplik usulüne uyulması gereğini aramaktadır. Somut bir örnek: bir baba vefat ettiğinde oğullarından biri yıllar önce yurt dışında kaybolmuş ve sağ olup olmadığı bilinmiyorsa, bu oğulun miras payı hemen diğer mirasçılara dağıtılmaz, resmen yönetilir. Diğer mirasçılar gaiplik için aranan süreler dolduğunda mahkemeden kayıp kardeşin gaipliğine karar verilmesini ve TMK Madde 586 uyarınca payın güvence karşılığında kendilerine teslimini isteyebilirler.