TMK 82. Madde
(1) Hiçbir dernek üyesi, dernek ile kendisi, eşi, üstsoyu ve altsoyu arasındaki bir hukukî işlem veya uyuşmazlık konusunda alınması gereken kararlarda oy kullanamaz.
(2) (Ek fıkra: 30/7/2003-4963/34 md.) Tüzel kişi adına oy kullanacak kişi hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(3) c. Kararın iptali
TMK 82. Madde Gerekçesi
Madde bir dernek üyesinin hangi hâ llerde oy kullanamayacağınıdüzenlemektedir. Bu hüküm sadece genel kurul görüşmelerine ilişkin olmayıp, derneğin diğer organlarında yapılan görüşmelere katılan bir üyenin de kendisi, eşi, üstsoyu ve altsoyu ile dernek arasındaki bir hukukî işlem ve ya uyuşmazlık konusunda alınmasıgereken kararlarda oy kullanamayacağınıda kapsar niteliktedir.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 82. maddesi, dernek üyesinin hangi hâllerde oy kullanamayacağını düzenleyen çıkar çatışması kuralını içermektedir. Maddeye göre hiçbir dernek üyesi; dernek ile kendisi, eşi, üstsoyu ve altsoyu arasındaki bir hukuki işlem veya uyuşmazlık konusunda alınması gereken kararlarda oy kullanamaz. Bu yasak yalnızca genel kurul oylamalarını değil, derneğin diğer organlarında yapılan görüşmeleri de kapsamaktadır.
Düzenlemenin amacı, üyenin kişisel çıkarının dernek menfaatiyle çatıştığı hâllerde tarafsızlığı güvence altına almaktır. Üstsoy ve altsoy kavramları sınırsız derecede kan hısımlarını kapsayacak biçimde yorumlanır. Eş kavramı, medeni nikâhlı eşi ifade etmekte; fiilî birliktelikler bu kapsamda değerlendirilmemektedir. Oy hakkından yoksunluk, ilgili gündem maddesiyle sınırlıdır; üye diğer konularda oy hakkını korur.
Bu yasağa aykırı davranılarak kullanılan oy, kararın iptalini gündeme getirebilir. Özellikle söz konusu oyun kararın oluşmasında belirleyici olduğu hâllerde TMK 83 kapsamında iptal davası açılması mümkündür. 2003 yılında eklenen fıkrayla tüzükte öngörülmesi hâlinde üyenin temsilci aracılığıyla oy kullanmasına olanak tanınmıştır. Uygulamada üyenin kendi inşaat işini yapan bir firmayı derneğe yaptıracağı sözleşmeyle ilgili oylamada oy kullanması, spor kulübünün kendi oyuncusuna ceza verilmesi oylamasında ilgili yöneticinin oy kullanması gibi durumlarda bu hüküm uygulama alanı bulmaktadır.