TMK 81. Madde
(1) Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Şu kadar ki, tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir.
TMK 81. Madde Gerekçesi
Madde genel kurul kararlarının alınmasında aranacak karar yeter sayısınıdüzenlemektedir. Genel kurul, toplantı ya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla karar alacaktır. Tüzük 16 değişikliği ile derneğin feshi kararlarının toplantı ya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilmesi öngörülmüştür.
Açıklama
TMK Madde 81, genel kurul kararlarının alınmasında aranacak karar yeter sayısını belirleyerek dernek iradesinin nasıl oluşacağını ortaya koyar. Kural olarak genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla, yani katılanların yarıdan bir fazlasının olumlu oyuyla alınır. Bu yeter sayı, toplantıya katılma hakkı bulunan tüm üyeler üzerinden değil, fiilen hazır bulunan üyeler üzerinden hesaplanır; dolayısıyla TMK Madde 78’deki toplantı yeter sayısından ayrı bir kavramdır. Düzenleme, derneğin en yetkili karar organı olan genel kurulun işleyişinde çoğunluk ilkesini esas alır ve TMK Madde 82 uyarınca oydan yoksun üyelerin oyları bu hesaba dahil edilmez.
Hüküm, derneğin varlığını ve kimliğini doğrudan etkileyen iki konu bakımından nitelikli çoğunluk şartı getirir. Tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir. Bu ağırlaştırılmış nisap, derneğin kuruluş amacını ve örgütsel yapısını değiştiren ya da tüzel kişiliğine son veren kararların geniş bir mutabakatla alınmasını güvence altına alır. Üçte iki çoğunluğun hesabında da toplantıya katılan üye sayısı esas alınır. Tüzükte daha ağır nisaplar öngörülebilirse de, kanunun belirlediği bu asgari oranların altına inen tüzük hükümleri geçersizdir. Salt çoğunluk ve üçte iki çoğunluk hesaplarında çekimser oylar olumsuz oy etkisi doğurur.
Öngörülen yeter sayılara uyulmadan alınan kararlar sakat olup, TMK Madde 83 uyarınca süresinde açılacak iptal davasıyla geçersiz kılınabilir; nisap eksikliği ağırsa karar yoklukla dahi sakat sayılabilir. Yargıtay, özellikle tüzük değişikliği ve fesih kararlarında üçte iki çoğunluğun sağlanmadığı hâllerde kararın iptaline hükmedilmesi gerektiğini istikrarlı biçimde kabul etmektedir. Somut bir örnekle: yüz üyenin katıldığı bir genel kurulda olağan bir gündem maddesi elli bir olumlu oyla geçerken, derneğin feshine ilişkin karar için en az altmış yedi olumlu oy gerekir. Altmış oyla alınan bir fesih kararı, üçte iki çoğunluğa ulaşmadığından, karşı oy kullanan üyenin açacağı iptal davasıyla mahkemece geçersiz kılınır.