TMK 80. Madde
(1) Genel kurul, üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma hakkında son kararı verir; dernek organlarını seçer ve derneğin diğer bir organına verilmemiş olan işleri görür.
(2) Genel kurul, derneğin diğer organlarını denetler ve onları haklı sebeplerle her zaman görevden alabilir.
(3) a. Karar yeter sayısı
TMK 80. Madde Gerekçesi
Maddeyle derneğin en üst organıolan genel kurulun görev ve yetkilerinin neler olduğu düzenlenmiş, derneğin diğer organlarınıdenetleyeceği ve onlarıhaklısebeplerin varlığıhâ linde her zaman görevden alabileceği hükme bağlanmıştır. Haklısebeplerle görevden alınan diğer organların sözleşmeden doğan haklarınıkullanmalarıdoğal olduğundan, maddede genel kurulca haklısebeplerle görevden alınan diğer organların, sözleşmeden doğan haklarının saklıtutulmasıyönünde bir hükme yer verilmemiştir.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 80. maddesi, dernek genel kurulunu derneğin en üst karar organı olarak konumlandırmakta ve bu organın münhasır yetkilerini belirlemektedir. Madde üç temel işlevi düzenler: üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma hakkında son kararı vermek, dernek organlarını seçmek ve diğer organlara verilmemiş işleri yürütmek. Genel kurulun ayrıca diğer organları her zaman haklı sebeple görevden alabileceği de düzenlenmiştir.
“Haklı sebeple görevden alma” yetkisi, genel kurulu yönetim ve denetim kurulları üzerinde fiilen üstün kılmaktadır. Bu görevden almanın sözleşmeden doğan hakları ortadan kaldırmayacağı hükmü önemlidir: organlar görevden alınsa dahi görev sürelerine ilişkin varsa özlük hakları saklı kalır. Üyeliğe kabul kararında son yetkinin genel kurula bırakılması, tüzüklerde yönetim kuruluna tanınan ön inceleme yetkisini ortadan kaldırmamakla birlikte, kabul ya da ret üzerinde nihai denetimi demokrasi ilkesi gereği en geniş üye kitlesine bırakmaktadır.
Maddenin “artık yetkisi” niteliğindeki son işlevi—diğer organlara verilmemiş işleri yürütme—genel kurulun dernek işlerinde kalıntı yetki sahibi organ olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yapı, yönetim kurulunun yetkisiz hareket ettiği durumlarda genel kurulun devreye girebilmesine olanak tanımaktadır. 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun getirdiği zorunlu gündem maddeleri (yıllık faaliyet raporu, bilanço onayı, bütçe kabulü vb.) bu genel yetki çerçevesini tamamlayan özel düzenlemelerdir.