Açıklama

TDN Madde 35, acil vakalarda müdahale eden hekim veya diş hekiminin bu hizmet karşılığında ücret talep edebileceğini açıkça güvence altına alır; acil yardım yükümlülüğüyle ücret hakkının birbirini dışlamadığını kesin biçimde ortaya koymaktadır. 1219 sayılı Kanun ve 6023 sayılı TTB Kanunu çerçevesinde acil müdahale, hekimin vazgeçilmez mesleki yükümlülükleri arasında yer almakta; ancak bu zorunluluk, maddi haklardan feragat edildiği biçiminde yorumlanmamalıdır. Nizamnamenin 3. maddesiyle sistematik bir bütün oluşturan madde 35, yükümlülüğü yerine getirme ile bedel talep etmeyi eş zamanlı olarak meşrulaştırmaktadır. Acil müdahalenin ücretsiz olduğuna ilişkin toplumda zaman zaman karşılaşılan yanlış kanıyı da gideren bu hüküm, hem hekimin haklarını hem de acil sağlık hizmetinin sürdürülebilirliğini güvence altına almaktadır. Acil müdahalede bulunma yükümlülüğünü mali kaygıların üzerinde tutan bu düzenleme, aynı zamanda hekimin bu hizmet karşılığında maddi hak kaybına uğramasının da önüne geçmektedir.

Uygulama açısından acil müdahalede bulunan hekim, hizmetin ücretini müdahale anında değil sonradan talep etme hakkına sahiptir; aciliyet, normal faturalandırma süreçlerini ertelese de ortadan kaldırmaz. Hekim, acil vakanın niteliğini, yapılan müdahaleyi ve kullanılan malzemeleri tıbbi kayda ayrıntılı biçimde geçirmekle yükümlüdür. Bilinçsiz ya da kimliği belirsiz hastalar için gerekli resmi belgeler tamamlandıktan sonra ücret talep edilebilir; bu süreçte idari kolaylık sağlayacak standart bir bildirim formu kullanılması uygulamayı basitleştirir. Acil servislerde ya da nöbet dönemlerinde özel sözleşmeyle belirlenen farklı ücretlendirme koşulları madde 35 çerçevesinde değerlendirilmelidir. Asli hizmet alanı dışında acil müdahale gerçekleştiren uzman hekimin de bu müdahalede ücret hakkının korunduğu; belgelemenin ilerleyen süreçte talep hakkını güvence altına alacağı unutulmamalıdır.

Yaptırım ve sorumluluk açısından acil müdahalelerde meşru ücret talebinin ötesine geçilerek hastadan haksız kazanç sağlandığına ilişkin şikayetler, Haysiyet Divanı gündemine taşınabilir. Mesleki sorumluluk sigortası kapsamındaki acil müdahalelerde sigorta şirketi ile ücret anlaşmazlıkları da bu maddenin uygulanma alanına girmektedir. Hem acil yardım yükümlülüğünün zamanında yerine getirilmesi hem de ücret hakkının belgeli biçimde kullanılması, disiplin ve hukuki riskler bakımından en güvenli çerçeveyi oluşturmaktadır. Bilinçsiz hastanın yasal temsilcisiyle sonradan yapılan ücret görüşmelerinin belgelenmesi, hem hukuki hem de etik açıdan hekimi koruyucu önemli bir pratik adımdır.