TTK 394. Madde
(1) Yönetim kurulu üyelerine, tutarı esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla belirlenmiş olmak şartıyla huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kârdan pay ödenebilir.
TTK 394. Madde Gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 333 üncü maddesi anlam itibarıyla tekrarlanmıştır. Esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla belirlenmesi gereken malî haklar hükümde sınırlı sayı ilkesi uyarınca gösterilmiştir. Anılan malî hakların bir kaçının bir arada yerine getirilmesine bir engel yoktur. Yolluklar, temsil ödenekleri, sigorta primleri ve benzeri primler, varsa özel emeklilikler, avanslar, hükmün kapsamı dışındadır.
Açıklama
TTK Madde 394, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında yönetim kurulu üyelerine tanınan ücret ve diğer mali hakların anonim şirkete karşı ileri sürülme esaslarını düzenlemektedir. Yönetim kurulu üyesinin şirkete olan hizmetleri karşılığında talep edebileceği haklar, kanun koyucu tarafından özel hukuk çerçevesinde ve pay sahiplerinin onayına bağlı bir düzenek içinde biçimlendirilmiştir. Söz konusu düzenleme, yöneticinin üstlendiği riski karşılayan mali güvencelerle şirketin varlık koruması arasında denge kurmaktadır. Genel kurulun bu konuda alacağı karar, hem üyenin bireysel talep hakkını hem de şirketin bu ödeme yükümlülüğünü kayıt altına almaktadır. Halka açık şirketlerde ücretlendirme politikasının kamuoyuna açıklanması ve pay sahiplerinin bu politikaya ilişkin görüşlerini bildirme hakları, düzenlemenin şeffaflık boyutunu genişletmektedir.
Uygulamada TTK Madde 394, yönetim kurulu üyelerine ödenecek ücret, huzur hakkı, ikramiye ve kâr payı gibi mali hakların belirlenmesinde ve bu hakların genel kurul tarafından onaylanmasında belirleyici olmaktadır. Genel kurulun konuya ilişkin kararı, sonraki dönemlerdeki ücret değişikliklerini de kapsayacak şekilde esas sözleşmede çerçevelenebilir. Uygulamada tartışılan meseleler arasında görev süresi tamamlanmadan ayrılan üyelerin hak ettikleri ücretin hesabı, kârın pay edilmediği yıllarda huzur hakkı talepleri ve kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde üst yönetimin ücretlendirme şeffaflığı yer almaktadır. Halka açık şirketlerde SPK tebliğleri ek şeffaflık yükümlülükleri getirmektedir. Ayrıca, genel kurulca belirlenen ücretin üyenin yapılacak hizmetler itibarıyla makul ölçütlerle saptanması ve orantılılık ilkesine uygun olması, hem kurumsal yönetim hem de vergi hukuku boyutuyla önem kazanmaktadır.
TTK Madde 394’ye aykırı biçimde, yani genel kurul kararı olmaksızın belirlenen yönetim kurulu mali haklarına ilişkin ödemelerin şirketten iadesi talep edilebilmektedir. Yargıtay, bu hakların genel kurul kararına dayanmaksızın kullandırılmasını haksız zenginleşme ve şirkete zarar verme kapsamında değerlendirmektedir. Kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde yönetim kurulu üyesinin ücret paketinin bağımsız denetim komitesi tarafından önerilmesi ve kamuoyuna açıklanması, halka açık şirketlerde ek bir şeffaflık güvencesi oluşturmaktadır. Genel kurul kararı bulunmaksızın yapılan ödemelere karşı hem azlık pay sahipleri hem de pay sahiplerine zarar veren uygulamalara ilişkin davaların yürütülmesinde görevlendirilen kişiler tarafından hukuki yollara başvurulabilmektedir. Bu nedenle yönetim kurulunun ücretlendirilmesine ilişkin usul ve esasların şirket ana sözleşmesi ile genel kurul kararlarında net biçimde belirlenmesi zorunludur.