Hastane Kamera Kaydı Nasıl Alınır? Devlet ve Özel Hastanede Saklama Süresi

Acil serviste yaşanan bir tartışma, hasta odasındaki bir düşme ya da bekleme salonundaki bir saldırı çoğu zaman yalnız kamerada iz bırakır. Bu nedenle hastane kamera kaydı, sonraki bir davada ya da şikâyette belirleyici bir delil hâline gelme ihtimali taşır. Ancak hastaneler görüntüyü kural olarak süresiz saklamaz ve yok olan kaydı geri getirmek çoğu zaman güçtür. Bu yazı önce hastane kamera kaydı alma yollarını sırasıyla anlatıyor. Ardından kamera kaydı saklama süresi sorusunu Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili Yönetmelik üzerinden inceliyor. Son olarak devlet hastanesi kamera kayıtları için bilgi edinme başvurusunu, savcılık yolunu ve delil tespitini ele alıyor.

Son güncelleme: 17.10.2026 · Mevzuat kontrolü: 17.10.2026 tarihli mevzuat.gov.tr metinlerine dayanır. Kontrolün ana metni 6698 sayılı Kanun (KVKK) ve bu Kanuna dayanan silme ve imha Yönetmeliğidir. Kontrol ayrıca 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, Hasta Hakları Yönetmeliği ve sağlık verilerine ilişkin Yönetmeliği kapsadı. Kontrol, HMK, CMK, TCK, İYUK ve Anayasa hükümlerinde de aynı tarihli metinleri esas aldı.

Hastane Kamera Kaydı Kişisel Veri midir?

KVKK m. 3, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi kişisel veri sayar. Bir kişinin yüzünü, vücudunu ya da hareketlerini tanınabilir biçimde gösteren görüntü bu tanıma girer. Görüntüyü kaydetmek, depolamak ve muhafaza etmek de Kanundaki “işleme” tanımının kapsamındadır. Dolayısıyla kaydı tutan hastane, işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirlediği ölçüde veri sorumlusudur. Özel hastanede veri sorumlusu kural olarak hastaneyi işleten gerçek veya tüzel kişidir. Kamu hastanesinde ise kamu idaresi bu konumdadır.

Görüntünün kişinin sağlık durumunu da ortaya koyması mümkündür. Örneğin yoğun bakım ünitesindeki ya da psikiyatri servisindeki bir kamera görüntüsü, kişinin hangi tedaviyi gördüğünü açığa çıkarma ihtimali taşır. KVKK m. 6/1 sağlık verisini özel nitelikli kişisel veri sayar. Bir görüntünün bu niteliği taşıyıp taşımadığını ise görüntünün içeriği ve kişi hakkında ne gösterdiği belirler. Bu değerlendirme, hastanenin kaydı kime ve hangi şartla vereceği sorusunu da etkiler.

Anayasa da kişisel verilerin korunmasını ayrı bir hak olarak tanır. Anayasa m. 20/3’e göre bu hak, kişinin kendisiyle ilgili verilere erişmesini ve bunların silinmesini talep etmesini de kapsar. Hükmün güncel metni Anayasa m. 20 özel hayatın gizliliği sayfasında yer alır.

Kamera Kaydı Saklama Süresi: Kanunda Belirli Bir Süre Var mı?

İncelediğimiz mevzuat, hastane kamera görüntüleri için gün veya ay olarak bir saklama süresi öngörmez. KVKK m. 4/2-d yalnız genel bir ilke koyar. Buna göre veri sorumlusu kişisel veriyi, ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendiği amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza eder. Kanun m. 7 ise işlemeyi gerektiren sebepler ortadan kalkınca veri sorumlusunun veriyi resen veya talep üzerine silmesini, yok etmesini ya da anonim hâle getirmesini öngörür. Bu nedenle kamera kaydı saklama süresi kural olarak hastanenin kendi saklama ve imha politikasına bağlıdır.

Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik bu politikayı ayrıntılı düzenler. Yönetmelik m. 5’e göre Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlüsü olan veri sorumluları, kişisel veri saklama ve imha politikası hazırlar. Politika, saklama ve imha sürelerini gösteren bir tablo ile periyodik imha sürelerini içerir (m. 6/1-g, ğ). Dolayısıyla belirli bir hastanedeki kamera kaydı saklama süresi, o hastanenin politikasındaki tabloda yer alır. Politika kamuya açık değilse ilgili kişinin bu süreyi başvuru dilekçesinde ayrıca sorma imkânı vardır. Yönetmeliğin güncel metni mevzuat.gov.tr resmî mevzuat bilgi sistemi üzerinde yer alır.

Periyodik İmha Hastane Kamera Kaydı İçin Ne Anlama Gelir?

Yönetmelik m. 11, silme yükümlülüğü doğduktan sonra veri sorumlusunun imhayı ne zamana kadar yapacağını düzenler. Politika hazırlayan veri sorumlusu, veriyi yükümlülüğün doğduğu tarihi izleyen ilk periyodik imhada siler. Periyodik imha aralığını politika belirler; ancak bu aralık her hâlde altı ayı geçemez. Politika hazırlama yükümlülüğü olmayan veri sorumlusu ise veriyi yükümlülüğün doğduğu tarihi izleyen üç ay içinde imha eder. Bu süreler bir saklama süresi değildir. Bunlar, saklama gerekçesi sona erdikten sonra veri sorumlusunun imhayı en geç ne zaman yapacağını gösterir.

Yönetmelik m. 7/3 ise imha işlemlerinin kendisini de kayıt altına alır. Veri sorumlusu silme, yok etme ve anonim hâle getirme işlemlerinin kayıtlarını, diğer hukuki yükümlülükler hariç en az üç yıl saklar. Bu hükme dayanarak ilgili kişinin, görüntü artık mevcut olmasa bile hastanenin silme işlemini ne zaman ve hangi gerekçeyle yaptığını sorma imkânı vardır. Böyle bir soru, özellikle hastanenin başvurudan sonra yaptığı bir silme işlemini incelerken önem taşır.

Hastane Kamera Kaydı Silinmeden Harekete Geçmek

Yasada sabit bir süre yoktur ve politikadaki kamera kaydı saklama süresi kısa olma ihtimali taşır. Ayrıca kayıt cihazının, teknik kapasitesine göre eski görüntülerin üzerine yenilerini yazması mümkündür. Bu yüzden olaydan sonra ilk günlerde yazılı başvuru yapmak, delilin korunması bakımından önem taşır. Başvuru sahibi, hastaneden görüntüyü saklamasını ayrıca ve açıkça istemelidir.

Uyuşmazlığı hastaneye bildirmenin, saklama gerekçesini de değiştirmesi mümkündür. KVKK m. 5/2-e, bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olan işlemeye açık rıza aramadan izin verir. Özel nitelikli verilerde aynı şart m. 6/3-d’de yer alır. Hastanenin, kendisine ulaşan uyuşmazlık bildirimi nedeniyle kaydı saklamaya devam ederken bu şartlara dayanma imkânı vardır. Bu bakımdan yazılı bildirim, hastanenin kaydı imha etmemesi için somut bir gerekçe oluşturmaya elverişlidir.

Görüntünün bir suçun delili olduğu durumlarda ceza hukukunun da devreye girmesi mümkündür. TCK m. 281, gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla bir suçun delillerini yok eden, silen veya gizleyen kişiyi cezalandırır. Kamu görevlisi bu suçu göreviyle bağlantılı olarak işlerse mahkeme cezayı yarı oranında artırır. Ancak hükmü uygulamak için failin bu amaçla hareket ettiği ve görüntünün bir suçun delili olduğu somut olayda ortaya çıkmalıdır. Kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak kişiye bu hükme göre ceza verilmez (TCK m. 281/1).

Maddenin güncel metni TCK m. 281 suç delillerini yok etme sayfasında yer alır.

Hastane Kamera Kaydı Alma: Hangi Sırayla Hareket Edilir?

Uygulamadaki başvuru yolları birbirinin alternatifi değildir; ilgili kişi çoğu zaman bunları birlikte ya da art arda kullanır. Pratik bir sıra önerisi şöyledir. İlk adım, hastaneden görüntüyü saklamasını ve vermesini isteyen yazılı başvurudur. Olay bir suç şüphesi içeriyorsa ikinci adım, Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunmak ve kaydın muhafazasını istemektir. Dava açma niyeti varsa ya da kaybolma riski yüksekse üçüncü adım, mahkemeden delil tespiti istemektir. Aşağıdaki tablo bu yolları birlikte gösterir.

Hastane Kamera Kaydı Alma Yollarının Karşılaştırması

Hastane Kamera Kaydı Alma İçin KVKK Başvurusu (m. 11 ve m. 13)

KVKK m. 11’e göre herkesin, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme hakkı vardır. İşlenen verisi hakkında bilgi talep etmek ve işleme amacını sormak da bu hakların arasındadır. Kanuna aykırı işleme nedeniyle zarara uğrayan kişinin, zararın giderilmesini talep etme hakkı da vardır. İlgili kişi bu yolu hem özel hastanede hem de kamu hastanesinde kullanma imkânına sahiptir. Çünkü Kanun, kamu ve özel ayrımı yapmadan veri işleyen gerçek ve tüzel kişileri kapsar (m. 2).

Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik m. 5/6 aynı hakkı tekrarlar. Aynı maddenin yedinci fıkrası ise başvuru sahibinin KVKK m. 13’e ve Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğe uymasını ister. Yönetmelik bu hakkı özellikle Sağlık Bakanlığı süreçleri bakımından düzenler. Kanunda geçen ifade “bilgi talep etme”dir. Ancak Kanun, hastanenin bu hak kapsamında görüntünün kopyasını verip vermeyeceği konusunda ayrı bir hüküm içermez. Bu hususu, üçüncü kişilerin görüntüsünü ayırma yöntemiyle birlikte somut olayın koşulları belirler.

Başvuru Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

KVKK m. 13/1’e göre ilgili kişi talebini yazılı olarak veya Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle veri sorumlusuna iletir. Başvuru sahibi dilekçede olayın tarihini, yaklaşık saatini ve gerçekleştiği alanı mümkün olduğunca dar belirtmelidir. Örneğin “acil servis triaj alanı, saat 22.00 ile 22.30 arası” biçiminde bir tarif, hastanenin kaydı bulmasını kolaylaştırır. Ayrıca dilekçe, hastane kamera kaydı alma talebinin yanında hastanenin görüntüyü imha etmemesini ve muhafaza altına almasını da açıkça istemelidir. Başvuru sahibi, başvurunun hastaneye ulaştığını gösteren evrak kaydını veya teslim belgesini saklamalıdır.

Veri sorumlusu talebi, niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz sonuçlandırır (m. 13/2). İşlem ayrıca bir maliyet gerektiriyorsa veri sorumlusunun Kurulun belirlediği tarifedeki ücreti alma yetkisi vardır. Veri sorumlusu talebi kabul eder ya da gerekçesini açıklayarak reddeder ve cevabı yazılı veya elektronik ortamda bildirir (m. 13/3). Ancak hastanenin politikası kaydı daha kısa süre saklamayı öngörüyorsa otuz günlük sürenin tek başına koruma sağlamaması ihtimali vardır. Bu nedenle saklama talebinin başvurunun ilk satırlarında yer alması yararlıdır.

Hastane Kamera Kaydı Talebi Hangi Gerekçeyle Reddedilebilir?

KVKK m. 28/2 bazı hâllerde ilgili kişinin m. 11’deki haklarını, zararın giderilmesini talep hakkı hariç, uygulanmaz kılar. Bu hâllerden biri, veri işlemenin suç işlenmesinin önlenmesi veya suç soruşturması için gerekli olmasıdır. Ayrıca m. 28/1-d’ye göre yargı makamları veya infaz mercilerinin soruşturma, kovuşturma, yargılama veya infaz işlemlerine ilişkin veri işlemesine Kanun uygulanmaz. Bu istisna hastanenin değil, savcılık ve mahkemenin yaptığı işlemeye ilişkindir. Hastanenin, görüntüde başka hastaların bulunmasını da ret gerekçesi olarak göstermesi mümkündür. Bu gerekçelerin somut olayda yerinde olup olmadığını denetleme yetkisi, şikâyet üzerine Kurula, dava üzerine ise yargı merciine aittir.

Kurula Şikâyet Süreleri

Veri sorumlusu başvuruyu reddeder, süresinde cevap vermez ya da ilgili kişi cevabı yetersiz bulursa Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet hakkı doğar. KVKK m. 14/1’e göre şikâyet süresi, veri sorumlusunun cevabını öğrenmeden itibaren otuz gündür. Ancak bu süre her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış günü geçemez. Bu iki süreyi ayrı ayrı hesaplamak gerekir; hangisi önce dolarsa o belirleyicidir. Veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz (m. 14/2).

Kurul, şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır (m. 15/4). Kurulun, telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırılık olması hâlinde veri işlenmesinin durdurulmasına karar verme yetkisi de vardır (m. 15/7). Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır (m. 14/3). Kurul sürecinin haftalar sürmesi olasıdır; bu nedenle ilgili kişi delili korumak için bu yolu diğer yollarla birlikte kullanmalıdır. Sağlık verilerinin genel korunmasını kişisel sağlık verisinin hukuki koruması ve ihlali yazısı ele alır.

Devlet Hastanesi Kamera Kayıtları ve Bilgi Edinme Başvurusu

Kamu hastanelerinde ilgili kişinin, KVKK başvurusunun yanında 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa dayanma imkânı da vardır. Kanun, kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerini kapsar (m. 2). Bu nedenle özel hastanelere karşı bu yol kapalıdır. Kanun m. 3/1-d, kurumun elindeki film, video kaseti ve elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgiyi belge sayar. Dolayısıyla devlet hastanesi kamera kayıtları, Kanundaki belge tanımına girmeye elverişlidir.

Başvuru sahibi, adı, soyadı, imzası ve adresini içeren dilekçeyi bilginin bulunduğu kuruma verir (m. 6). Kimliği tespite yarayan bilgiler yasal olarak belirlenebiliyorsa başvuru sahibinin elektronik ortamda da başvurma imkânı vardır. Dilekçe, talep konusu kaydı açıkça belirtmelidir. Kurum, başvuranın istediği belgenin onaylı kopyasını verir; kopya veremiyorsa görüntü kaydını izleme imkânı sağlar (m. 10). Ayrıca kurumun, erişimin gerektirdiği maliyet tutarında bir ücret isteme yetkisi de vardır.

Bilgi Edinmede Cevap Süresi

Kurum, istenen bilgiye erişimi on beş iş günü içinde sağlar (m. 11). Kurum bilgiyi başka bir birimden sağlayacaksa ya da başka bir kurumun görüşü gerekiyorsa süre otuz iş günüdür. Bu durumda kurum, uzatmayı ve gerekçesini on beş iş günlük süre dolmadan başvurana yazılı olarak bildirir. Öte yandan kurumun maliyet tutarını bildirmesi on beş iş günlük süreyi keser. Başvuran ücreti on beş iş günü içinde ödemezse talebinden vazgeçmiş sayılır.

Kişisel Veri ve Soruşturma İstisnaları

Kanun m. 21, açıklanması kişinin sağlık bilgileri ile özel ve aile hayatına haksız müdahale oluşturacak bilgileri kapsam dışında tutar. Ancak hüküm, kişinin izin verdiği hâlleri saklı tutar. Bu yüzden başvuranın yalnız kendi görüntüsünü istemesi ile başkalarının görüntüsünü istemesi farklı sonuç doğurma ihtimali taşır. Görüntüde başka hastalar da varsa m. 9 devreye girer. Bu hükme göre kurum açıklanabilen ve açıklanamayan kısımları ayırabiliyorsa, yasaklı kısmı çıkardıktan sonra belgeyi verir. Ayrıca ayırma gerekçesini başvurana yazılı olarak bildirir.

Kanun m. 20, açıklanması suç soruşturmasını tehlikeye düşürecek veya yargılama görevinin gereği gibi yerine getirilmesini engelleyecek bilgileri de kapsam dışında bırakır. Kurum içindeki idari soruşturmalara ilişkin benzer bir istisna da m. 19’da yer alır. Bu nedenle olay hakkında soruşturma başlamışsa kurumun, bu hükümlere dayanarak kaydı başvurana vermeme imkânı vardır. Böyle bir durumda ilgili kişinin görüntüye soruşturma veya dava dosyası üzerinden erişmesi mümkündür.

Ret Kararına İtiraz ve İdari Yargı

Kurum bilgi edinme istemini reddederse başvuranın, Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz hakkı vardır (m. 13). Başvuran bu itirazı yargı yoluna başvurmadan önce, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde yapar. Kanun bu itiraz için “edebilir” ifadesini kullanır. Kurul kararını otuz iş günü içinde verir. Kurula itiraz, idari yargıya başvurma süresini durdurur. Ret kararına karşı idare mahkemesinde dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür (İYUK m. 7).

Bu yolun önemli bir sınırı vardır. Kanun, bilgi edinme ve itiraz sürecinin kaydın imhasını durdurduğuna ilişkin bir hüküm içermez. Bu nedenle devlet hastanesi kamera kayıtları için başvuran kişinin, aynı dilekçede KVKK başvurusu da yapması ve saklama talebini ayrıca yazması mümkündür. Kamu hastanesindeki hasta dosyasına erişim konusunda ölen kişinin sağlık kayıtlarına erişim yazısı da yol gösterir.

Hasta Hakları Yönetmeliği: Kayıtları İnceleme Hakkı

Hasta Hakları Yönetmeliği m. 16’ya göre hastanın, sağlık durumu ile ilgili bilgilerin bulunduğu dosyayı ve kayıtları inceleme ve suretini alma hakkı vardır. Hasta bu hakkı doğrudan ya da vekil veya kanuni temsilci aracılığıyla kullanır. Ancak hüküm, sağlık durumuna ilişkin kayıtlardan söz eder. Yönetmelik, hastanenin güvenlik amacıyla tuttuğu genel kamera görüntüsü için ayrı bir hüküm içermez. Bu görüntünün kapsama girip girmediğini ise içeriği belirler. Bu yüzden kamera kaydı için m. 16’yı KVKK başvurusu ile birlikte kullanmak daha güvenli bir yoldur.

Yönetmelik m. 37, herkesin sağlık kurumlarında güvenlik içinde olmayı bekleme hakkını tanır. Kurumlar hastaların, ziyaretçilerin ve refakatçilerin can ve mal güvenliği için gerekli tedbirleri almak zorundadır. Hak ihlali iddiasındaki hasta, kurumdaki hasta hakları birimine başvurur (m. 42/A-f). Kurumdaki birimin yerinde çözemediği başvuruları il sağlık müdürlüğü bünyesindeki Hasta Hakları Kurulu değerlendirir ve otuz gün içinde karar verir (m. 42/C).

Bu başvurunun sınırı da Yönetmelikte yazılıdır. Tıbbi hata iddialarına ilişkin başvuruları Kurul değerlendirmez (m. 42/C-ı). Yönetmelik, Kurula tazminata hükmetme görevi de vermez; tazminat için ayrıca idari veya adli yargıya başvurmak gerekir. Hasta haklarının genel çerçevesini hasta hakları nelerdir yazısı anlatır.

Hastane Kamera Kaydı İçin Savcılığa Şikâyet

Kamerada görünen olay bir suç şüphesi taşıyorsa ceza muhakemesi yolunun, hastane kamera kaydı alma ve koruma bakımından hızlı araçlardan biri olması mümkündür. CMK m. 158’e göre herkes suça ilişkin ihbar veya şikâyetini Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapmakta serbesttir. Şikâyetçi bunu yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapar. Kamu göreviyle bağlantılı bir suçta şikâyeti alan kurum, bunu gecikmeksizin başsavcılığa gönderir (m. 158/4). Ayrıca dilekçe, kaydın yerini ve saat aralığını belirtmeli, muhafazasını da açıkça istemelidir.

CMK m. 160/2’ye göre Cumhuriyet savcısı, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamak ve muhafaza altına almakla yükümlüdür. Muhatap, savcının yazılı olarak istediği bilgilere on gün içinde cevap vermek zorundadır (m. 332/1). İspat aracı olarak yararlı görülen eşya muhafaza altına alınır; rızayla teslim edilmeyen eşyaya el konulabilir (m. 123). El koyma kararını kural olarak hâkim verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emri de yeterlidir (m. 127/1).

Şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığı herhangi bir araştırma gerektirmeksizin açıkça anlaşılırsa soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir (m. 158/6). Suçtan zarar görenin, bu karara ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz hakkı vardır (CMK m. 158/6, 173/1).

Öte yandan bazı suçların soruşturması şikâyete bağlıdır. TCK m. 73’e göre bu suçlarda şikâyet süresi altı aydır. Süre, zamanaşımını geçmemek koşuluyla fiilin ve failin öğrenildiği günden başlar. Hakaret suçunda ise şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m. 73/2). Kamu görevlileri hakkında ceza kovuşturması ise kanunla belirlenen istisnalar dışında idari merciin iznine bağlıdır (Anayasa m. 129/6).

Savcılığın elde ettiği kayıt soruşturma dosyasına girer. Şikâyetçi, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla savcıdan belge örneği istemeye yetkilidir (CMK m. 234/1-a-2). Ayrıca şikâyetçi, m. 153’e uygun olmak koşuluyla soruşturma belgelerini ve savcılığın muhafazaya aldığı eşyayı vekili aracılığıyla inceletmeye yetkilidir.

Hastane Kamera Kaydı İçin Geçici Koruma: Delil Tespiti

Dava açmadan önce ya da dava sürerken görüntünün kaybolma riski varsa ilgili kişinin mahkemeden delil tespiti isteme hakkı vardır. HMK m. 400’e göre taraflardan her biri, ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif veya bilirkişi incelemesi gibi işlemleri talep etmeye yetkilidir. Bunun için hukuki yarar gerekir. Delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı ya da ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilindeyse hukuki yarar var sayılır.

Kanun, delil tespiti talebi için ayrı bir başvuru süresi öngörmez. Ancak kamera kaydında asıl risk zamanla ilgilidir; hastane görüntüyü imha ettikten sonra tespit konusu bir vakıanın kalmaması ihtimali doğar.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

HMK m. 401/1’e göre dava henüz yoksa talep sahibi delil tespitini esas hakkındaki davaya bakacak mahkemeden ister. Talep sahibinin bunu keşif veya bilirkişi incelemesine konu şeyin bulunduğu yer sulh mahkemesinden istemesi de mümkündür. Dava açıldıktan sonra ise yalnız davaya bakan mahkeme yetkili ve görevlidir (m. 401/4). Taraflar esas davada, tespiti yapan mahkemenin yetkisiz veya görevsiz olduğunu ileri süremez (m. 401/3).

Devlet hastanesi kamera kayıtları söz konusu olduğunda esas davaya idari yargı bakar. İYUK m. 31, Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde delillerin tespiti konusunda HMK hükümlerine gönderme yapar. Bu nedenle talep sahibinin, esas davaya bakacak idare mahkemesinden delil tespiti istemesi mümkündür. İYUK, idareye karşı tespiti sulh hukuk mahkemesinden de isteme imkânı konusunda ayrı bir hüküm içermez. Bu yüzden talebi esas davaya bakacak idare mahkemesine yöneltmek güvenli yoldur. Özel hastanede ise hasta tüketiciyse esas davaya tüketici mahkemesi bakar. Bu durumda tüketici mahkemesi veya kaydın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi gündeme gelir.

Karşı Taraf Dinlenmeden Tespit

Talep sahibi talebini dilekçeyle yapar (m. 402/1). Dilekçede tespiti istenen vakıa, delilin kaybolacağı kuşkusunu uyandıran sebepler ve aleyhine tespit istenen kişinin adı ile adresi yer alır. Talep sahibi, mahkemenin belirlediği tespit giderlerini avans olarak ödemedikçe mahkeme sonraki işlemleri yapmaz (m. 402/2). Kural olarak mahkeme, tespit kararını dilekçeyle birlikte karşı tarafa tebliğ eder. Böylece karşı tarafa tespit sırasında hazır bulunma imkânı doğar (m. 402/3).

Kamera kaydında bu kural önemli bir risk doğurur; çünkü önceden haber alan tarafın görüntüyü değiştirme ihtimali vardır. HMK m. 403 bu nedenle özel bir imkân tanır. Talep sahibinin haklarının korunması bakımından zorunluluk bulunan hâllerde mahkemenin, karşı tarafa tebligat yapmaksızın da delil tespiti yapma yetkisi vardır. Tespitten sonra mahkeme dilekçeyi, kararı, tutanağı ve varsa bilirkişi raporunu resen karşı tarafa tebliğ eder. Karşı tarafın, tebliğden itibaren bir hafta içinde tespit kararına itiraz hakkı vardır.

Tespit dosyası asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir (m. 405). Taraflardan her birinin, iddia veya savunmasını ispat için bu tutanağa dayanma hakkı vardır. İhtiyati tedbir ise ayrı bir kurumdur ve mahkeme bu kararı uyuşmazlık konusu hakkında verir (m. 389). Kamera kaydını korumak için hangi geçici korumanın uygun olduğunu mahkeme, talebin niteliğine göre değerlendirir.

Üçüncü Kişilerin Görüntüsü: Hastane Kamera Kaydı Nasıl Paylaşılır?

Hastane koridorları, acil servisler ve bekleme salonları çok sayıda kişinin bulunduğu alanlardır. Bu nedenle bir hastane kamera kaydı, başvuranın yanında çoğu zaman başka hastaları, refakatçileri ve sağlık çalışanlarını da gösterir. Bu kişilerin verilerini aktarmak için KVKK m. 8’deki şartlardan birinin bulunması gerekir. Görüntü başkalarının sağlık durumunu da ortaya koyuyorsa hastane, özel nitelikli verilere ilişkin m. 6/3’teki şartları da gözetmek zorundadır.

Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik m. 4/1-p, maskelemeyi tanımlar. Buna göre maskeleme, verinin belirli alanlarının kişiyle ilişkilendirilemeyecek biçimde silinmesi, üstünün çizilmesi veya boyanması gibi işlemlerdir. Görüntüdeki diğer kişilerin yüzlerini bulanıklaştırmak bu tanıma yakın bir yöntemdir. 4982 sayılı Kanunun m. 9’daki ayırma kuralı da benzer bir sonuca götürür. Bu nedenle hastanenin, kaydı tamamen reddetmek yerine üçüncü kişileri ayırarak verme seçeneğini değerlendirmesi mümkündür.

Başvuranın elde ettiği görüntüyü nasıl kullandığı da önem taşır. Kaydı mahkemeye ya da savcılığa delil olarak sunmak, bir hakkın korunmasıyla bağlantılı bir kullanım sayılmaya elverişlidir (KVKK m. 5/2-e). Buna karşılık kaydı sosyal medyada yaymanın farklı sonuç doğurması mümkündür. TCK m. 136, kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren veya yayan kişiyi cezalandırır. Bu yüzden görüntüyü yalnız yetkili mercilere sunmak daha güvenli olur.

Başvuru ve Dava Kime Karşı Yöneltilir?

İlgili kişi KVKK ve bilgi edinme başvurularını kaydı tutan kuruma yöneltir. Özel hastanede muhatap, hastaneyi işleten gerçek veya tüzel kişidir. Devlet hastanesi kamera kayıtları için başvurunun muhatabı hastanedir; davanın muhatabı ise hastanenin bağlı olduğu idaredir. Delil tespitinde talep sahibi, aleyhine tespit istediği kişiyi dilekçede gösterir. Talep sahibi bu kişiyi koşullar nedeniyle gösteremiyorsa da geçerli bir talepte bulunma imkânını korur (HMK m. 402/1).

Kamera kaydı çoğu zaman bir tazminat davasının delilidir; bu davanın davalısı ise hastanenin niteliğine göre değişir. Anayasa m. 129/5’e göre kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, ancak idare aleyhine açılabilir. Hasta Hakları Yönetmeliği m. 46/c de aynı kuralı tekrarlar. Bu nedenle devlet hastanesindeki hekim veya personele, görevleri sırasında işledikleri kusurlar nedeniyle doğrudan tazminat davası açılamaz. Kamu görevlisinin resmî görevi dışında serbest çalışırken işlediği fiillerde ise Yönetmeliğin 47. maddesi devreye girer (m. 46/d). İdarenin, ödediği tazminatı sonra sorumlu personele rücu etme hakkı vardır.

Kamu hastanesine karşı tam yargı davasından önce idareye başvurmak gerekir. İYUK m. 13’e göre zarar gören bu başvuruyu, eylemi öğrenmeden itibaren bir yıl içinde ve eylem tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde yapar. Özel kanun ayrı süre göstermemişse idare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür (İYUK m. 7/1). İdare talebi reddederse bu süre, ret işleminin tebliğini izleyen günden itibaren işler (m. 13/1). İdare otuz gün içinde cevap vermezse altmış günlük süre, otuz günün bittiği tarihten itibaren başlar.

Özel Hastanede Davalı, Süre ve Görevli Mahkeme

Özel hastanede ise sorumluluğun dayanağı sözleşme veya haksız fiildir. Kamu görevlisi olmayan personel bakımından zarar gören, davayı personele veya çalıştıran kuruluşa karşı ya da her ikisine birlikte açmakta serbesttir (Hasta Hakları Yön. m. 47/b). Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamasına göre özel hastane ve hekim ile hasta arasındaki ilişki vekâlet sözleşmesidir. TBK m. 147/5’e göre vekâlet sözleşmelerinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir. Daire bu davalarda on yıllık genel süreyi değil, beş yıllık süreyi esas alır (14.10.2024 tarihli, 2023/2982 E., 2024/3055 K.).

Haksız fiil tazminatında ise TBK m. 72’deki iki ve on yıllık süreler ayrıca işler; ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre geçerlidir. Somut istemde hangi sürenin geçerli olacağını talebin dayandığı hukuki sebep belirler. Bu nedenle süreyi kaçırmamak için en kısa süreyi esas almak güvenli olur. Tazminat kalemlerinin hesabını malpraktis maddi tazminat davası yazısı anlatır.

Özel hastaneye karşı davada görevli mahkeme de bu nitelemeye bağlıdır. TKHK m. 73/1, tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemelerini görevli sayar. Daire de 6502 sayılı Kanun dönemindeki bu davalarda tüketici mahkemesini görevli görür (03.06.2021 tarihli, 2021/2755 E., 2021/5984 K.). Hasta ticari veya mesleki amaçla hareket ediyorsa tüketici sıfatının bulunmaması ihtimali doğar; bu durumda sonucun değişmesi de mümkündür. Tüketici mahkemesinde maddedeki istisnalar dışında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK m. 73/A). Görev sorunu, delil tespiti talebinin hangi mahkemeye yapılacağını da etkiler.

Arabuluculuk Dava Şartı mı?

Delil tespiti bir dava değil, HMK’nın geçici hukuki korumalar arasında düzenlediği bir talep yoludur. İncelediğimiz kanun metinlerinde delil tespiti talebi için arabulucuya başvurmayı şart koşan bir hüküm yer almaz. Ayrıca KVKK başvurusu, Kurula şikâyet, bilgi edinme başvurusu ve savcılığa şikâyet için de arabuluculuk şartı yoktur. Bu yollar kendi kanunlarındaki usule tabidir.

Asıl tazminat davasında durum ilişkiye göre değişir. Kamu hastanesine karşı tam yargı davasında arabuluculuk değil, İYUK m. 13’teki idareye başvuru şartı geçerlidir. Özel hastaneye karşı davada ise hasta tüketiciyse tüketici mahkemesi görevlidir. Tüketici mahkemesinin baktığı uyuşmazlıklarda TKHK m. 73/A, dava açmadan önce arabulucuya başvurmayı kural olarak dava şartı sayar. Aynı maddenin birinci fıkrası bu kuralın istisnalarını sayar. Örneğin tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar bu istisnalardan biridir. Bu nedenle hasta, özel hastaneye karşı tazminat davasından önce arabulucuya başvurmalıdır. 6325 sayılı Kanunun 18/B maddesi ise kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarını sayar; sağlık hizmetinden doğan uyuşmazlık bu sayımda yer almaz.

Hastane Kamera Kaydı ve Diğer Deliller

HMK m. 199, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydını ve elektronik ortamdaki verileri belge sayar. Dolayısıyla uyuşmazlık konusu vakıayı ispata elverişli bir hastane kamera kaydı, hukuk davasında belge niteliği taşır. Kaydın ispat gücü ve olayı ne ölçüde gösterdiği ise mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır. Taraflar görüntünün özgünlüğünü tartışırsa mahkemenin bilirkişi incelemesine başvurma imkânı vardır. Bilirkişi teknik görüş verir; hukuki nitelendirmeyi mahkeme yapar.

Kamera kaydı çoğu zaman tek başına olayın bütününü göstermez. Bu nedenle ilgili kişi hasta dosyasını, epikrizi, rıza formunu ve hemşire gözlem kayıtlarını da istemelidir. Olay tutanağı, güvenlik görevlisi kayıtları ve hasta hakları birimine başvuru yazıları da olayın zamanını belgelemeye elverişlidir. Ayrıca olaya tanık olan refakatçi veya diğer hastaların kimlik bilgilerini erken aşamada not etmek gerekir. Tıbbi bir müdahaleden doğan zararlarda kusuru belirlemek ise ayrıca uzmanlık gerektirir. Bu ayrım için malpraktis ile komplikasyon arasındaki farklar yazısı yararlı bilgiler içerir.

Harç ve Masraf

KVKK m. 13/2’ye göre veri sorumlusu başvuruyu kural olarak ücretsiz sonuçlandırır. Ayrı bir maliyet doğarsa veri sorumlusunun Kurul tarifesindeki ücreti isteme yetkisi vardır. Başvuru veri sorumlusunun hatasından kaynaklanıyorsa veri sorumlusu aldığı ücreti iade eder (m. 13/3). Bilgi edinme başvurusunda ise kurum, erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar ücret alma yetkisine sahiptir (4982 s. K. m. 10).

Delil tespitinde mahkeme, tespit giderlerini belirler ve bu giderler avans olarak ödenmedikçe işlem yapmaz (HMK m. 402/2). Bilirkişi ve keşif giderlerinin bu avansın içinde yer alması mümkündür. Harç tutarları her yıl değiştiğinden bu yazı tutar vermez. Tüketici mahkemesinde tüketicilerin açtığı davalar Harçlar Kanunundaki harçlardan muaftır (TKHK m. 73/2). Ancak bu muafiyet, uyuşmazlığın tüketici mahkemesinin görev alanına girmesine bağlıdır.

Sonuç

Kişiyi tanınabilir biçimde gösteren hastane kamera kaydı kişisel veridir; görüntü sağlık durumunu gösteriyorsa özel nitelikli veri niteliği taşıma ihtimali de vardır. İncelediğimiz mevzuat bu görüntüler için gün veya ay olarak bir saklama süresi öngörmez. Kamera kaydı saklama süresi, KVKK m. 4 ve m. 7 çerçevesinde hastanenin saklama ve imha politikasına bağlıdır. Yönetmelikteki altı ay ve üç ay sınırları ise veri sorumlusunun imhayı en geç yapacağı zamanı gösterir. Bu belirsizlik nedeniyle olaydan hemen sonra yazılı başvuru yapmak ve kaydın saklanmasını açıkça istemek gerekir.

Hastane kamera kaydı alma için pratik sıra yazılı başvuru, savcılığa şikâyet ve delil tespitidir. KVKK başvurusu her hastanede mümkündür ve veri sorumlusu en geç otuz gün içinde cevap verir. Kurula şikâyet süresi cevabı öğrenmeden itibaren otuz gündür; başvurudan itibaren altmış gün geçmişse şikâyet yolu kapanır. Bilgi edinme yolu yalnız kamu hastanelerinde işler ve özel hayat ile soruşturma istisnalarına tabidir. Suç şüphesi varsa savcılığın kaydın muhafazasını sağlama yetkisi vardır. Kaybolma riski yüksekse talep sahibinin, HMK m. 403’e göre karşı taraf dinlenmeden delil tespiti isteme imkânı vardır. Devlet hastanesindeki zararda zarar gören önce idareye başvurur, davayı kural olarak altmış gün içinde idareye karşı açar. Özel hastanede hasta tüketiciyse tüketici mahkemesi görevlidir; arabuluculuk kural olarak dava şartıdır. Sözleşmeye dayanan istemde zamanaşımı beş yıldır, haksız fiilde TBK m. 72 ayrıca işler; en kısa sürenin esas alınması güvenli olur.

Sık Sorulan Sorular

Hastane kamera kayıtlarını ne kadar süre saklar?

İncelenen mevzuatta hastane kamera görüntüleri için belirli bir saklama süresi yoktur. KVKK m. 4/2-d’ye göre hastane veriyi amacı için gerekli süre kadar saklar; süreyi ise hastanenin saklama ve imha politikası belirler. Bu yüzden hastane kaydı silmeden önce yazılı başvuru yapmak gerekir.

Hasta kendi kamera görüntüsünü hastaneden isteyebilir mi?

KVKK m. 11 ve m. 13’e göre hastanın, veri sorumlusu olan hastaneye yazılı başvuru yapma hakkı vardır; hastane en geç otuz gün içinde cevap verir. Görüntüde başka kişiler varsa hastanenin onları ayırarak verme seçeneğini değerlendirmesi mümkündür. Ancak suç soruşturması gibi m. 28/2’deki hâllerin bu hakları sınırlaması mümkündür.

Devlet hastanesinden kamera kaydı bilgi edinme ile alınır mı?

Kamu hastaneleri 4982 sayılı Kanunun kapsamındadır ve görüntü kaydı Kanundaki belge tanımına girmeye elverişlidir. Kurum on beş iş günü, bazı hâllerde otuz iş günü içinde cevap verir. Özel hayat, adli soruşturma ve idari soruşturma istisnalarının ise erişimi sınırlaması mümkündür.

Hastane kamera kaydını vermezse ne yapılır?

Hastane KVKK başvurusunu reddederse ilgili kişinin, cevabı öğrenmeden itibaren otuz gün içinde Kurula şikâyet hakkı vardır; ancak başvurudan itibaren altmış gün geçmemiş olmalıdır. Bilgi edinme reddinde başvuranın, on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz hakkı vardır. Kaybolma riski varsa ilgili kişinin mahkemeden delil tespiti isteme hakkı vardır.

Delil tespiti karşı taraf dinlenmeden yapılabilir mi?

HMK m. 403’e göre talep sahibinin haklarının korunması bakımından zorunluluk varsa mahkemenin, karşı tarafa tebligat yapmadan da tespit yapma yetkisi vardır. Tespitten sonra mahkeme belgeleri karşı tarafa tebliğ eder. Karşı tarafın tebliğden itibaren bir hafta içinde itiraz hakkı vardır.

Kamera kaydı için savcılığa başvurmak gerekir mi?

Olay bir suç şüphesi taşıyorsa savcılığa şikâyetin, kaydın muhafazası için etkili bir yol olması mümkündür. Savcı delilleri toplamak ve muhafaza altına almakla yükümlüdür; el koyma kararını kural olarak hâkim verir. Suç şüphesi yoksa KVKK başvurusu ve delil tespiti öne çıkar.