Açıklama

TDN Madde 30, konsültasyon ücretinin bağımsız olarak tahsil edilmesini ve ücretin tek elden toplanıp paylaştırılmasını yasaklayan mali bir düzenlemedir. Nizamnamenin 30. maddesi, 1219 sayılı Kanun ile 6023 sayılı TTB Kanunu’nun hekimlerin mesleki ve mali bağımsızlığını koruma ilkeleriyle uyumlu biçimde, konsültasyona katılan her hekimin kendi ücretini ayrı ayrı ve doğrudan hastadan tahsil etmesini zorunlu kılar. Tek elden toplanıp sonradan paylaştırılacak ücret uygulaması, bağımsızlığı zedeleme ve çıkar çatışması yaratma riski taşıdığından açıkça yasaktır. Madde ayrıca konsültasyonun müdavi hekime de konsültan gibi ayrıca ücret alma hakkı tanıdığını hüküm altına alır; bu düzenleme, müdavi hekimin zaman maliyetini de tazminat kapsamına dahil eder.

Uygulama açısından konsültasyon sürecine katılan her hekim, hastaya kendi ücret tarifesini ayrı olarak önceden bildirmeli ve tahsilâtı bağımsız biçimde gerçekleştirmelidir. Ücret bölüşümünü içeren yazılı ya da sözlü herhangi bir düzenleme bu maddeyi ihlal eder; bu nedenle konsültan ile müdavi hekim arasındaki yazışma ve tutanakların mali düzenleme içermemesine özen gösterilmelidir. Hastanın her hekim için ayrı ücret bilgilendirmesi alması ve tahsilâtın belgeli olması hem şeffaflık hem de ileride doğabilecek anlaşmazlıkları önleme bakımından iyi uygulamayı oluşturur. Ücretin peşin alındığı hâllerde makbuz düzenlenmesi de zorunludur.

TDN Madde 30’u ihlal eden hekime TTB Haysiyet Divanı tarafından uyarı ya da kınama yaptırımı uygulanabilir; haksız kazanç sağlandığı ya da hastanın zarara uğratıldığı durumlarda geçici meslekten men kararı verilebilir. Hukuki boyutta Türk Borçlar Kanunu kapsamında sebepsiz zenginleşme iddiası gündeme gelebilir; ücret düzenlemesinin vergisel boyutunu da kapsadığının tespit edilmesi hâlinde vergi incelemesi de başlatılabilir. İdari açıdan Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından da takibata konu olabilecek bu ihlal, hekimin sözleşmeli çalıştığı kurumla da uyuşmazlığa dönüşebilir. Örneğin tüm konsültasyon ücretlerini tek elden toplayarak hekimler arasında paylaştıran düzeni benimseyen müdavi hekim, hem disiplin sürecinin hem de mali ve idari yaptırımların öncelikli muhatabı hâline gelir.