Açıklama

TDN Madde 33, götürü ücret uygulamasının kapsamını ve sınırlarını belirleyerek hekimlik pratiğinde öngörülebilir bir ücret modelini yasal zemine oturtur. Her çeşit cerrahi müdahale, doğum, fizyoterapi, radyoterapi, diş tedavileri ve hekimin sıkı denetimini gerektiren sürekli kürler için maktu ücret istenebilmektedir; kür evleri ve tedavi kurumlarında da bu yöntem geçerliliğini korur. Buna karşın bunların dışındaki durumlarda maktu ücretle tedavi yapılması açıkça yasaklanmıştır. 1219 sayılı Kanun ile 6023 sayılı TTB Kanunu’nun koyduğu ücretlendirme etiği çerçevesinde bu madde, uzun soluklu ve karmaşık tıbbi süreçleri standart bir bedel modeline kavuşturmayı amaçlamaktadır. Maktu ücretin belirli hizmet kategorileriyle sınırlandırılması, hekimliğin rutin pazarlama aracına indirgenmesinin önündeki önemli bir etik engeli temsil etmektedir. Bu düzenleme hem hekim hem hasta açısından finansal belirsizliği asgariye indirir, sürpriz maliyetlere zemin hazırlayan belirsiz fiyatlandırma pratiklerini önler. Uzun tedavi süreçlerinde hastanın ödeme yükünü önceden planlamasına imkân veren maktu ücret, tedaviye uyum üzerinde de olumlu etki yaratmaktadır.

Hekimin uygulamadaki yükümlülükleri şöyle sıralanabilir: maktu ücret teklifinin tedaviye başlamadan önce hastaya yazılı biçimde bildirilmesi; ücretin kapsamına nelerin dahil olduğunun ayrıntılı açıklanması; imzalanacak onam belgesinde ücret koşullarının yer alması. Diş hekimleri için detaylı tedavi planı hazırlanması ve maliyetin her aşamada şeffaf biçimde sunulması, kayıt tutma yükümlülüğünün ayrılmaz parçasıdır. Tarifenin aşılabileceği olası durumlar ve ek ücretin hangi koşullarda istenebileceği de önceden hastaya bildirilmelidir. Bu süreçte açık iletişim hem hukuki riski hem de hasta şikayetlerini azaltmaktadır. Yazılı sözleşme veya imzalı hizmet protokolü düzenlenmesi, hem hekimi hem hastayı koruyacak en etkili belgeleme biçimi olarak önerilmektedir.

Maktu ücret düzenlemesini ihlal eden hekim, Haysiyet Divanı’na sevk kararıyla karşılaşabilir; buna ek olarak Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici şikayeti ve haksız kazanç iddiasıyla hukuki sorumluluk da doğabilir. TTB disiplin organlarına yöneltilen şikayetler özellikle ücret kapsamının muğlak bırakıldığı, faturanın içeriği açıklanmadan maktu bedelin tahsil edildiği ya da hastanın bilgilendirilmeksizin öngörülenden fazla ücretlendirildiği vakalarda yoğunlaşmaktadır. Tekrarlayan ihlaller daha ağır yaptırım kararlarına zemin hazırlamaktadır. Tüketici mahkemesine başvuru ile Haysiyet Divanı sürecinin aynı olay için eş zamanlı yürütülebildiği davalarda savunmanın tutarlı ve belgelere dayalı olması kritik önem kazanmaktadır.