Açıklama

TDN Madde 37, hekimler arasındaki mesleki dayanışmanın temel normunu ve anlaşmazlıkların çözümünde izlenecek hiyerarşiyi belirlemektedir. Tabip ve diş tabipleri aralarında iyi meslektaşlık ilişkilerini sürdürmeli, manevi destek sağlamalı ve mesleki anlaşmazlıklarını öncelikle kendi aralarında çözmeye çalışmalıdırlar; bu girişimden sonuç alınamazsa mensup oldukları tabip odasına başvurmaları gerekmektedir. 6023 sayılı TTB Kanunu’nun dayanışma ve mesleki örgütlenme hükümlerine doğrudan atıfta bulunan bu madde, 1219 sayılı Kanun’un öngördüğü mesleki kimlik anlayışıyla da örtüşmektedir. Nizamname’nin üçüncü kısmının giriş hükmü olarak madde 37, sağlık hizmetinde birbiriyle rekabet edebilecek aktörleri kolektif bir etik zeminde bir arada tutma amacını yansıtmakta; uyuşmazlıkların toplumsal arenaya taşınmadan çözülmesini hem mesleki hem kamusal yararın gereği olarak öngörmektedir. Hekimler arasındaki ekonomik ve statü farklarının meslek içi çatışmaları derinleştirebildiği günümüz koşullarında bu madde, anlaşmazlıkları olgunlukla yönetmenin kurumsal zeminini pekiştirmektedir.

Uygulama sürecinde hekimden beklenen, bir uyuşmazlık ortaya çıktığında doğrudan hukuki yola başvurmak yerine önce yüz yüze diyalog girişimini denemesi, bu başarısız olursa tabip odası arabuluculuk mekanizmalarından yararlanmasıdır. Uyuşmazlığın basın, sosyal medya veya kamuoyuna açık platformlar aracılığıyla duyurulması, anlaşmazlığın nitelik ve seyrine göre bu maddenin ihlali sayılabilir. Tabip odası tescilli şikayetleri kayıt altına alır; gerektiğinde uzlaşma görüşmeleri düzenler ve sonuçları ilgili hekimlerin sicil dosyalarına işler. Tabip odasının arabuluculuk işlevini yerine getirebilmesi için şikayetlerin yazılı ve ayrıntılı biçimde sunulması ile sürecin her aşamasının kayıt altına alınması, hem işletme hem ispat açısından zorunludur.

Mesleğin saygınlığını zedeleyici ya da dayanışmayı bozucu tutumların tespiti halinde Haysiyet Divanı uyarı ya da kınama kararı verebilir. Anlaşmazlıkların basın yoluyla kamuoyuna taşınması durumunda hem 37. hem 38. madde kapsamında eş zamanlı disiplin soruşturması yürütülebilir. Hukuki sorumluluk açısından haksız fiil ya da aleyhte bilgi sızmasından doğan zararların tazmini Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde istenebilir. Mesleki örgüt dışı yollara başvurmadan önce Nizamname’nin öngördüğü iç çözüm mekanizmalarının tüketilmesi, olası disiplin ve hukuki riskleri önemli ölçüde azaltmaktadır. Disiplin soruşturması sonucunda verilen kararlar sicile işlendiğinden anlaşmazlıkların olabildiğince erken ve uzlaşma yoluyla çözüme kavuşturulması, hekimin uzun vadeli mesleki kariyeri için de belirleyici olmaktadır.