Açıklama

TDN Madde 7, hekimin meslek dışı davranışlarına ilişkin etik standardı belirleyen ve mesleki kimliği özel yaşamla bütünleştiren hükümdür. Hekim ve diş hekimi, sanat ve mesleğinin icrası dışında da olsa, meslek ahlak ve adabıyla bağdaşmayan hareketlerden kaçınmakla yükümlüdür. Bu hüküm, meslek kimliğinin gündelik yaşama yansıyan boyutunu düzenler ve hekimlik onurunun yalnızca klinik ortamda değil, yaşamın tüm alanlarında sürekli korunmasını gerektiren bir sorumluluk anlayışını benimsemektedir. 1219 sayılı Kanun’un öngördüğü mesleki liyakat anlayışı yalnızca teknik bilgiyi değil, kamusal güvenilirliği de kapsar; bu güvenilirlik meslek mensubunun bütün toplumsal eylemleriyle inşa edilmektedir. 6023 sayılı TTB Kanunu’nun meslek onurunu koruma altına alan hükümleri de bu geniş sorumluluğu desteklemektedir.

Madde, mesleğin kamuoyu nezdindeki itibarı ile kişisel davranış arasındaki organik bağı netleştirir. Hekim yalnızca muayenehane ya da hastane ortamında değil, toplumsal yaşamın her alanında mesleğinin temsilcisi konumundadır. Bu yaklaşım, Anglo-Amerikan hukuklarındaki fitness to practice standardıyla örtüşmekte; hekimin mesleğe genel yeterliliğini kişisel bütünlük boyutunda da aramasını gerektirmektedir. Hekimin kamuoyuna yönelik açıklamaları, sosyal medya paylaşımları, medyaya yansıyan özel yaşam tutumları ve kamu önündeki davranışları bu madde kapsamında değerlendirilebilir. Toplumda rol model konumundaki hekimin tutumları, kamuoyunun tıbba ve sağlık sistemine duyduğu güveni doğrudan etkileme kapasitesi taşımaktadır.

Haysiyet Divanları, Nizamnamenin 7. maddesini ağır ahlaki suçlar, mesleki saygınlığı ciddi biçimde zedeleyen skandal niteliğindeki davranışlar ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran tutumlar söz konusu olduğunda uygulamaktadır. Yaptırımlar ihlalin ağırlığına göre uyarıdan meslekten geçici veya sürekli uzaklaştırmaya kadar uzanabilir; cezai mahkûmiyet içeren davranışlar ise Haysiyet Divanı sürecini otomatik biçimde tetiklemektedir. Madde, disiplin alanını yalnızca klinik eylemlerle sınırlandırmayarak etik sorumluluğun kapsamını bütünsel bir şahsiyet standardı olarak ortaya koyması bakımından Nizamname içinde özgün bir yere sahiptir. Sosyal medyada yapılan paylaşımların kalıcılığı göz önünde bulundurulduğunda hekimin dijital ortamdaki ifade ve tutumları bu madde kapsamında özellikle dikkatli biçimde değerlendirilmektedir. Bu açıdan bakıldığında meslek dışı hayatında etik dışı davranışlarda bulunan hekimin, mesleki güvenilirliğini de doğrudan zedelediği kabul edilmektedir.