Tıbbi Deontoloji Madde 9
I. Tabip ve diş tabibi, gazete ve sair neşir vasıtaları ile yapacağı ilanlarda ve reçete kağıtlarında, ancak ad ve soyadı ile adresini, Tababet İhtisas Nizamnamesine göre kabul edilmiş olan ihtısas şubesini, akademik ünvanını ve muayene gün ve saatlarını yazabilir.
II. Muayenehane kapılarına veya binaların dışına asılacak tabelaların ebadı ve adedi, mahalli tabip odaları tarafından tesbit edilebilir. Tabipler ve diş tabipleri, tabip odalarının bu husustaki kararlarına riayet etmekle mükelleftirler.
III. Tabelalarda en çok iki renk kullanılabilir. Işık verici vasıtalarla tabelaları süslemek yasaktır.
Açıklama
TDN Madde 9, hekimin kamuoyuna yönelik ilanlarında, reçete kağıtlarında ve muayenehane tabelalarında hangi bilgilere yer verebileceğini sınırlı ve net biçimde düzenleyen kurallar bütünüdür. İzin verilen bilgiler; ad ve soyad, adres, Tababet İhtisas Nizamnamesi’ne uygun uzmanlık dalı, akademik unvan ile muayene gün ve saatleridir. Tabelaların boyutu ve adedi tabip odalarının yetkisine bırakılmış; tabelada en fazla iki renk kullanımına izin verilirken ışıklı süsleme kesinlikle yasaklanmıştır. 1219 sayılı Kanun’un hekimlik tanıtımını nesnel ve sınırlı bir çerçevede tutan anlayışı ile 6023 sayılı TTB Kanunu’nun tabip odalarına denetim yetkisi tanıyan hükümleri, bu maddenin hukuki temelini oluşturmaktadır. Madde, 8. maddedeki genel reklam yasağını hekimin görünürlük araçları bakımından işlevsel kurallara dönüştüren bir uygulama normu niteliğindedir.
İzin verilen bilgilerin kapsamının dar tutulması, hekimlik tanıtımının nesnel, doğrulanabilir ve karşılaştırılabilir kalmasını sağlar. Renk ve görsel tasarım kısıtlamaları ile ışıklı tabela yasağı, görsel rekabet unsurlarını tıp ortamından uzak tutmaya yönelik pratik kurallar olup mesleğin piyasa mantığından korunmasının somut biçimlerinden birini oluşturmaktadır. Reçete kağıtlarındaki bilgi sınırlaması ise hasta ile her temas noktasında mesleki ciddiyetin ve saydamlığın korunması gerektiğini ortaya koymaktadır. Tabip odası kararlarına uyulması zorunluluğu, yerel ve bölgesel koşulların kurallara esnek biçimde yansıtılmasına imkân tanımaktadır.
Nizamnamenin 9. maddesinin ihlali, uyarıdan kınamaya uzanan disiplin yaptırımlarını beraberinde getirebilir. Tabip odaları tabela standartlarını denetleme yetkisini etkin biçimde kullanmakta; kurallara aykırı tabelalar veya ilanlar Haysiyet Divanı’na sevk gerekçesi oluşturabilmektedir. İzin verilen bilgilerin dışına çıkan, rakip hekimi gölgede bırakmayı ya da hastada yanlış beklenti oluşturmayı hedefleyen içerikler hem bu madde hem de 8. madde kapsamında çifte ihlal oluşturabilir. Hekimin tabelasını oda kararlarına uygun tutması ve bilgilerde yapılan değişiklikleri zamanında bildirmesi, bu maddenin zorunlu kıldığı kayıt ve bildirim yükümlülükleri arasındadır. Hekimin tabela ve ilan içeriklerini güncel tutması, oda kararlarına uygunluğunu düzenli aralıklarla denetlemesi ve değişiklikleri zamanında bildirmesi, olası disiplin süreçlerinde korunaklı bir konum elde etmenin temel şartıdır.