Tababet Kanunu 11. Madde
Mahkemelerce ihtibar için müracaat edilecek tabipler yalnız bu kanun ile Türkiye’de icrayı sanat salahiyetini haiz olanlardır. Muhtebirlere sureti müracaat ve bunların müstahak olacakları ücret ve tazminat miktarları hakkında Sıhhiye ve Adliye Vekaletlerince müşterek bir talimatname tertip olunur.
Sadeleştirilmiş Hali
Mahkemelerce bilirkişi olarak başvurulacak hekimler, yalnızca bu kanuna göre Türkiye’de meslek yapma yetkisine sahip olanlardır. Bilirkişilere başvuru şekli ile bunların hak edeceği ücret ve tazminat miktarları hakkında Sağlık ve Adalet Bakanlıklarınca ortak bir yönetmelik hazırlanır.
Açıklama
Tababet Kanunu’nun 11. maddesi, mahkemelerde bilirkişi sıfatıyla görev yapacak hekimlerin yalnızca 1219 sayılı Kanun kapsamında Türkiye’de meslek icra yetkisine sahip kişilerden seçilmesini ve bunlara ilişkin usul ile ücret esaslarının Sağlık ve Adalet Bakanlıkları tarafından ortak yönetmelikle düzenlenmesini öngörür. Madde, yargı makamlarına teknik destek sağlanmasında nitelikli hekim bilgisinin korunmasına ilişkin temel düzenlemedir.
Adli tıpta bilirkişilik, kişilerin fizikî ve ruhsal sağlığına, kazaların seyrine, tıbbî malpraktis iddialarına ve ölüm nedenlerinin aydınlatılmasına ilişkin son derece kritik bir hukuki faaliyettir. Bu nedenle bilirkişinin yalnızca formel bir tıp diplomasına değil, aynı zamanda Türkiye’de geçerli meslek icra yetkisine sahip olması aranmıştır.
Madde, 2659 sayılı Adlî Tıp Kurumu Kanunu, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu, 5271 sayılı CMK’nın 63 vd. maddeleri ve 6100 sayılı HMK’nın 266 vd. maddeleri ile birlikte uygulanır. 6754 sayılı Kanun, bilirkişilerin bir listede yer alma, eğitim alma ve yemin etme zorunluluklarını getirmiştir. Sağlık Bakanlığı, hekim bilirkişiler için ayrı bir sertifikasyon programı yürütmekte; bu program 11. maddenin modern yorumunun somut uygulamasıdır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, hekim bilirkişi raporlarının hükme esas alınabilmesi için hekimin uzmanlık alanı ile olay arasında tıbbî uyum bulunması gerektiğini vurgulamaktadır. Aksi hâlde rapor yetersizlik gerekçesiyle yeniden düzenlettirilmekte ve yargılama süresi uzamaktadır.
Adli Tıp Kurumu ile üniversitelerin Adli Tıp Anabilim Dalları, 11. maddenin uygulama merkezleridir. ATK’nın kurumsal raporları, mahkemelerde üstün belgeleyici değere sahiptir. Özel bilirkişi hekimlerin rapor ücretleri, Adalet Bakanlığı tarafından her yıl Resmî Gazete’de yayımlanan Bilirkişi Ücret Tarifesi ile belirlenir. Tarifenin 1219 sayılı Kanun’un 11. maddesine dayandığı görülmektedir.
KVKK 6. maddesi kapsamında bilirkişi hekimin, sanığın/davacının tıbbî kayıtlarına erişimi özel nitelikli kişisel veri işleme olarak değerlendirilmekte; bu durum mesleki gizlilik ile bilirkişilik görevi arasında hassas bir dengeyi gerektirmektedir.
1928’de adaletin tıbbî konularda doğru bilgiye dayanmasını güvence altına alma amacıyla konulan madde, bugün malpraktis davaları, trafik kazası raporları, zorbalık ve şiddet olayları, ruh sağlığı değerlendirmeleri, kök hücre uygulamaları ve yapay zekâ destekli tanı süreçlerinde bilirkişiliğin kritik önemini korumaktadır. Madde, yargı ile tıp arasındaki teknik iletişimin mesleki ehliyet temelinde sürdürülmesini güvenceye alır.