Tababet Kanunu 6. Madde
Bir mahalde sanatını icra eden mukayyet bir tabip o mahalli terkeylediği veya her hangi bir sebep ile olursa olsun muayenehanesini set ile icrayı sanattan sarfı nazar ettiği takdirde en az yirmi dört saat evvel evvelce kaydedilmiş olduğu sıhhiye dairesine müracaatla kaydına işaret ettirir.
Sadeleştirilmiş Hali
Bir yerde mesleğini yapmak üzere kayıtlı bir hekim, o yeri terk ettiği veya herhangi bir nedenle muayenehanesini kapatıp mesleği yapmaktan vazgeçtiği takdirde; en az yirmi dört saat önceden, daha önce kaydolduğu sağlık dairesine başvurarak kaydına gerekli işareti düştürür.
Açıklama
Tababet Kanunu’nun 6. maddesi, serbest çalışan hekimlerin muayenehanelerini kapatmaları veya meslek icrasından vazgeçmeleri hâlinde, önceden kayıtlı oldukları sağlık dairesine bildirimde bulunma yükümlülüğünü düzenler. Madde, 5. maddede öngörülen bildirim rejiminin karşı ucunu oluşturarak; muayenehane faaliyetinin başlangıcı kadar sonlanmasının da idarî takibe alınmasını sağlar.
Hükmün unsurları ikidir: (i) yer değişikliği veya meslek icrasından vazgeçme gibi sebeplerle muayenehanenin kapatılması, (ii) en az yirmi dört saat önceden sağlık dairesine bildirim ve kayda gerekli işareti düştürme. Böylece bir bölgede hekim envanterinin güncel tutulması, hasta takibinin aksamaması ve tıbbî kayıtların muhafazasının güvence altına alınması amaçlanır.
Madde, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun sağlık hizmetlerinin denetlenmesi ilkesiyle; Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik’in kuruluş ruhsat iptali hükümleriyle ve 6698 sayılı KVKK’nın hasta kayıtlarının saklanması ve imhası yükümlülükleriyle birlikte yorumlanır. Muayenehane kapatılması hâlinde hasta kayıtlarının en az yirmi yıl süreyle muhafaza edilmesi, Sağlık Bakanlığı yönetmelikleriyle düzenlenmiştir.
Hekimin kapatma bildirimini yapmaması; 27. madde kapsamında idarî para cezasına, ayrıca tabip odası disiplin prosedüründe meslek etiği ihlaline konu olabilir. Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli özel muayenehaneler için sözleşme feshi, aynı zamanda bu bildirim sürecine bağlanmıştır. Danıştay uygulamasında, bildirimsiz kapatılan muayenehanelerde bulunan tıbbî atık, ilaç ve cihazların sahibinin sorumluluğu sürdüğü; Bakanlık’ın geriye dönük yaptırım uygulayabileceği kabul edilmiştir.
Yargıtay, özellikle hekim vefatı veya ani hastalanma durumunda kapatma bildiriminin yakınları tarafından yapılmaması hâlinde idarî sorumluluğun kısıtlanacağını, ancak hekimin temsilcisi sıfatıyla eş/çocuk/vasi/kayyımın sağlık dairesine bilgi vermesi gerektiğini benimsemiştir.
1928’de basit bir nüfus-coğrafya takibi aracı olarak konulan bu madde, günümüzde elektronik sağlık kayıtları, KVKK’ya uyum, SGK tahakkuk-tediye süreçleri ve muayenehane ruhsat iptal prosedürleriyle çok boyutlu bir yapıya dönüşmüştür. Mesleğin sadece başlangıcının değil, sona ermesinin de devlet denetimine tâbi bulunması, hekimliğin kamu yararına sağlanan bir hizmet olmasının doğal sonucudur. 6. madde, serbest hekimlik faaliyetinin yaşam döngüsünü bütüncül biçimde idarî çerçeveye oturtur ve meslek icrasının son aşamasında dahi kamu denetimini sürdürür.