TBK 313. Madde

Kiracı, kira bedelini ödemekle yükümlüdür.

TBK 313. Madde Gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununda, ayrı bir madde olarak yer verilmeyen, yeni bir maddedir.

Tasarının tek fıkradan oluşan 312 nci maddesinde, kiracının kira bedelini ödeme borcu genel olarak düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 257 nci maddesinin kenar başlığında, “II. Kiranın tediyesi” şeklinde bir ibare kullanılmışsa da, maddenin içeriği, kira borcunun ifa zamanı ile ilgilidir. Her ne kadar, Tasarının, kira sözleşmesinin tanımına ilişkin 298 inci maddesinde, kiracının kira bedeli ödemekle yükümlü olduğu belirtilmişse de, Tasarının 312 nci maddesinin, kiracının borçlarının sayılmaya başlandığı ilk madde olduğu göz önünde tutularak, kiracının aslî edimi olan kira bedelini ödeme borcunun, bu maddede de belirtilmesi, sistematik bakımdan zorunlu görülmüştür.

Açıklama

Türk Borçlar Kanunu’nun 313. maddesi, kiracının en temel yükümlülüğü olan kira bedelini ödeme borcunu düzenleyen kısa ama fundamantal bir hükümdür.

Madde, kiracı, kira bedelini ödemekle yükümlüdür şeklinde tek cümleyle kiracının temel yükümlülüğünü ifade eder.

Bu hüküm, kira sözleşmesinin karşılıklı niteliğinin özünü vurgular. Kiraya veren malı kullanıma sunar; kiracı da bedelini öder. Kira bedeli, sözleşmenin temel unsuru ve kiracının ana edim borcudur.

Kira bedelinin özellikleri: sözleşmede kararlaştırılan miktarda, kararlaştırılan zamanda, kararlaştırılan yer ve şekilde ödenir. Para olabileceği gibi, ürün kirasında mal veya hizmet de olabilir.

Kiracının bedel ödeme yükümlülüğü sözleşmenin her ayında tekrarlanır. Kira sözleşmesi sürekli borç ilişkisi olduğundan, bedel de sürekli ödenir.

Kira bedelinin ödenmemesi temerrüt doğurur ve TBK m. 315 uyarınca sözleşmenin feshini mümkün kılar. Bu nedenle kira bedelini düzenli ödemek, kira ilişkisinin sürdürülmesi için kritiktir.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedeli artışı TBK m. 344 uyarınca sınırlandırılmıştır; TÜFE oranını aşamaz. Bu, kiracıyı aşırı bedel artışlarından korur.