TMK 1001. Madde
(1) Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümler, ayrıca tutulacak kat mülkiyeti kütüğüne yazılır.
(2) Özel kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kütükte yapılacak işlemler hakkında tapu kütüğüne ilişkin hükümler uygulanır.
TMK 1001. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 11 inci maddesine göre kat mülkiyetine tâbi bağımsız bölümler kat mülkiyeti kütüğüne kaydedilmektedir. Bu nedenle maddede tapu sicilinin unsurlarıarasındaki kat mülkiyeti kütüğüne kaydedilmektedir. Bu nedenle maddede tapu sicilinin unsurlarıarasındaki kat mülkiyeti kütüğüne de yer verilmiştir.
Açıklama
TMK Madde 1001, kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin ayrıca tutulacak kat mülkiyeti kütüğüne yazılacağını düzenler. Birinci fıkra, daire, dükkân, büro gibi bağımsız bölümlerin tapu kütüğünden ayrı, özel bir kütükte kaydedilmesini öngörür; böylece her bağımsız bölüm, kendi başına bir taşınmaz gibi işlem görebilir. Madde, tapu sicilinin unsurları arasında kat mülkiyeti kütüğünü de sayan TMK m.997 ve taşınmaz olarak kaydedilecekler arasında bağımsız bölümleri gösteren TMK m.998 ile bütünlük oluşturur. Asıl maddi düzenleme ise 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yer alır; gerekçede de bu Kanun’un 11. maddesine atıfla, bağımsız bölümlerin kat mülkiyeti kütüğüne kaydedildiği vurgulanmıştır.
Uygulamada kat mülkiyeti kütüğü, bir yapıdaki her bağımsız bölümün mülkiyetini, arsa payını ve üzerindeki sınırlı aynî hakları ayrı sayfada gösterir. İkinci fıkra uyarınca, özel kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu kütükte yapılacak işlemler hakkında tapu kütüğüne ilişkin hükümler uygulanır; yani tescil, terkin, şerh ve düzeltme işlemleri kural olarak aynı esaslara tabidir. Kat mülkiyeti kurulması için yapının tamamlanmış olması, bağımsız bölümlerin bağımsız kullanıma elverişli bulunması ve yönetim planının düzenlenmesi gerekir. Bağımsız bölüm satıldığında, ipotek edildiğinde veya üzerine intifa hakkı kurulduğunda işlem, tapu kütüğündeki gibi kat mülkiyeti kütüğüne işlenir. Henüz yapı tamamlanmamışsa kat irtifakı kurularak süreç başlatılır ve yapı bitince kat mülkiyetine çevrilir.
Hükmün sonucu, her bağımsız bölümün bağımsız bir taşınmaz olarak hukuki güvence altına alınması ve devir, ipotek gibi işlemlerin tek tek bağımsız bölüm üzerinde yapılabilmesidir. TMK Madde 1001 ile kurulan bu kayıt düzeni sayesinde, bağımsız bölüm maliki ortak yerler dışında kendi bölümü üzerinde tam tasarruf yetkisine sahip olur. Yargıtay’ın kat mülkiyeti uyuşmazlıklarına bakan daireleri, bağımsız bölümler üzerindeki hak ve yükümlülüklerin belirlenmesinde hem kat mülkiyeti kütüğünü hem de 634 sayılı Kanun hükümlerini esas alır. Somut örnek olarak, bir apartmandaki dairesini satan kişi, devri yalnızca kendi bağımsız bölümüne ilişkin olarak kat mülkiyeti kütüğünde gerçekleştirir; diğer bağımsız bölümler bu işlemden etkilenmez.