TMK 105. Madde
(1) Özgülenen malların mülkiyeti ile haklar, tüzel kişiliğin kazanılmasıyla vakfa geçer.
(2) Tescile karar veren mahkeme, vakfedilen taşınmazın vakıf tüzel kişiliği adına tescil edilmesini tapu idaresine bildirir.
(3) Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfın mirasbırakanın borçlarından sorumluluğu, özgülenen mal ve haklarla sınırlıdır.
TMK 105. Madde Gerekçesi
Madde kısmen yürürlükteki Kanunun 74 üncü maddesinin altı ve yedinci fıkralarınıkarşılamaktadır. Vakfın şekliyle ilgili olmayan bu iki fıkradaki konular, “Mal ve hakların kazanılması ve sorumluluk” başlığıaltındaki bu madde içerisinde yer almıştır. Ayrıca ölüme bağlıtasarruf yoluyla kurulan vakfın, mirasçı olarak atanmasıihtimali bakımından, mirasbırakanın borçlarından sorumluluğunun, özgülenen mal ve haklarla sınırlıolduğu esası getirilmiştir. Böylece vakfın kurulmasından sonra bazımal ve haklar elde etmesi ihtimali bakımından, mirasbırakanın alacaklılarının vakfa mirasbırakandan intikal eden mal ve haklar dışında vakfısorumlu tutmasıönlenmek istenmiştir.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 105. maddesi, vakfa özgülenen malların ve hakların kazanılma anını ve sorumluluk sınırını düzenlemektedir. Özgülenen malların mülkiyeti ile haklar; tüzel kişiliğin kazanılmasıyla—yani tescille—vakfa geçer. Tescile karar veren mahkeme, vakfedilen taşınmazın vakıf tüzel kişiliği adına tescil edilmesini tapu idaresine bildirir.
Mülkiyetin tescille geçmesi ilkesi, vakfedenin ölümünden önce mirasçılarının vakfın malvarlığına itiraz etmesini engellemektedir; zira vakıf kurucunun sağlığında tescil gerçekleşmişse mal artık vakfın mülkiyetindedir. Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakıflar için mülkiyet geçişi, tescille birlikte ancak ölümden sonra gerçekleşir. Taşınır mallar söz konusuysa tescil yerine zilyetliğin devri ya da ilgili sicile kayıt yeterlidir.
Sorumluluk yönünden vakıf, yalnızca kendi malvarlığıyla sorumludur; vakfedenin kişisel borçları için vakıf mal varlığına başvurulamaz. Ancak vakfın kuruluşu sırasında alacaklıların haklarını ihlal eden devir işlemlerinin iptali istenebilir; bu hâl TMK 101/f.3 ile birlikte değerlendirilir. Vakfın kendi borçlarından doğan sorumluluk ise 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde yönetim organı üyelerinin şahsi kusuruna dayanan sorumluluk rejimiyle desteklenmektedir.