TMK 126. Madde
(1) Küçük, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez.
TMK 126. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 90 ıncı maddesini karşılamaktadır. Maddenin “Kanunî mümessilin rızası” şeklindeki konu başlığı, iznin, rızanın önceden verilmesini ifade etmesi sebebiyle, “Yasal temsilcinin izni” şeklinde değiştirilmiştir. Maddede “Ana ve babasının ve ya vasisinin” şeklindeki sayma yerine, bunların tamamını ifade etmek üzere “yasal temsilcisinin” deyimine yer verilmiştir. Yürürlükteki maddenin ikinci cümlesi gereksiz bir hükümdür. Evlenmenin ilâ nıesnasında ana ve babadan yalnız biri velâ yete sahip ise, velâ yete sahip olan kişi “yasal temsilci” olduğundan ve birinci cümlede de bu kişinin izni arandığından, ister ana isterse baba velâ yet hakkına sahip olsun, bu durumda velâ yet hakkına sahip olan bu kişi yasal temsilci kavramıiçerisinde zaten yer aldığından ikinci cümle metne alınmamıştır.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 126. maddesi, küçüklerin evlenebilmesi için yasal temsilcinin iznini zorunlu kılmaktadır. Küçük, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez. TMK 127 ise bu kuralı kısıtlılar bakımından da öngörmektedir.
“Yasal temsilci” kavramı; küçüğün ana-babasını veya yalnızca birini, ana-babanın bulunmaması hâlinde vasiyetçiyi ya da vasi olarak atanan kişiyi kapsamaktadır. İzin; sözlü ya da yazılı biçimde evlendirme memurluğuna bildirilebilir. İznin önceden verilmesi asıl olup sonradan onay şeklinde de kullanılabilir. Küçüklük devam ettiği sürece evlenme işlemi için her yeni girişimde izin şartı yeniden aranır.
İznin haksız sebeple verilmemesi hâlinde TMK 128 devreye girer: hâkim, yasal temsilciyi dinledikten sonra küçüğün evlenmesine izin verebilir. Bu düzenleme, yasal temsilcinin keyfi tutumunun küçüğün evlenme hakkını kullanmasını engellemesinin önüne geçmektedir. İzin olmaksızın yapılan evlenme, TMK 153 kapsamında yasal temsilciye iptal davası açma hakkı tanımaktadır. Ancak küçük sonradan on sekiz yaşını doldurur ya da yasal temsilci davayı açmaz veya onay verirse iptal imkânı ortadan kalkar. Böylece evliliğin beklenmedik bir koşulda iptal edilmesinin önüne geçilmektedir.