TMK 174. Madde
(1) Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir.
(2) Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.
TMK 174. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 143 üncü maddesini karşılamaktadır. Maddenin birinci fıkrasıboşanma nedeniyle maddî tazminatıdüzenlemektedir. Yürürlükteki maddeden farklışekilde davacının kusursuz olmasımutlak bir şart olarak aranmamış, daha az kusurlu olan tarafın da bu davayıaçabilmesi kabul edilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasıboşanma nedeniyle manevî tazminatıdüzenlemektedir. Yürürlükteki maddeden farklı olarak davacının kusursuz olmasışartıyasadan çıkarılmış, davalının kusurlu olmasıyeterli görülmüştür. Davalının kusurlu olmasışartının arandığı her olayda, 31 davacının kusursuz olmasıgerekeceğinden böyle bir koşulun maddede yer almasına gerek görülmemiştir. Davacının da boşanmada kusurunun bulunmasıgenel hükümler gereğince Borçlar Kanununun 42 nci madde ve devamıhükümlerinin uygulanmasısonucu tazminattan indirim ya da tazminata hiçhükmetmeme sebebi sayılacaktır. Maddenin her iki fıkrasında da yürürlükteki maddeden farklı “eş” sözcüğü yerine “taraf” sözcüğükullanılmıştır. Zira maddî ve manevî tazminat davası, boşanma kararından sonra da açılabilen bir davadır. Bu durumda boşanmışeşlere hâ len “eş” demek mümkün değildir. Bu nedenle, bu hâ li de kapsayacak şekilde maddedeki “eş” sözcüğü yerine “taraf” sözcüğükullanılmıştır.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesi, boşanmada maddi ve manevi tazminat hakkını düzenlemektedir. Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun maddi tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan uygun bir para ödenmesini isteyebilir.
Maddi tazminatta “mevcut veya beklenen menfaatler” ölçütü, hem fiilî malvarlığı kayıplarını hem de evliliğin sürdürülmesi hâlinde gerçekleşecek kazanımları kapsamaktadır. Boşanmayla ortadan kalkan dul aylığı, nafaka hakkı, eşin gelirine bağımlı ekonomik güvence bu kapsama girmektedir. Kusursuz ya da daha az kusurlu olma koşulu, tazminat eşiğini belirlemektedir; tam eşit kusur durumunda maddi tazminat istenemez.
Manevi tazminat ise kişilik hakkına—onur, özel hayat, itibar—yönelik saldırı koşulunu aramaktadır; salt acı ve üzüntü yeterli değildir. Yargıtay, manevi tazminatta tarafların ekonomik durumunu, kusurun ağırlığını ve kişilik hakkına saldırının somutluğunu birlikte değerlendirmektedir. Her iki tazminat talebinin de boşanma kararıyla birlikte ya da boşanma davasından sonra açılabilmesi mümkündür; ancak TMK 178 uyarınca bir yıllık zamanaşımı süresi işlemeye başlamaktadır.