TMK 247. Madde
(1) Mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer.
(2) Mahkemece evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine veya mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâllerinde de, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.
TMK 247. Madde Gerekçesi
Birinci fıkrada paylaşmalımal ayrılığısona erme hâ li olarak, eşlerden birinin ölümüve ya başka rejimin kabul edilmesi öngörülmüştür. İkinci fıkrada eşlerin evliliğin iptal ve ya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine mahkemece karar verilmesi hâ llerinde, paylaşmalımal ayrılığırejiminin son bulmasıöngörülmüştür. Burada mahkemenin buna ilişkin kararının kesinleşmesinden itibaren değil, dava tarihinden itibaren mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye edilmesi söz konusu olacaktır. Mal rejiminin tasfiyesinde, malların tasfiye anındaki değerleri göz önüne alındığından bu düzenlemeyle eşlerden birinin davayıolabildiğince uzatarak diğer eşin kazanılmışmallarındaki artışa ve bu artış dolayısıyla kendi payınıartırmasına engel olunmuştur.
Açıklama
TMK 247. maddesi, paylaşmalı mal ayrılığı rejiminin hangi koşullarda sona ereceğini düzenlemektedir. Rejim, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer. Mahkemece evliliğin iptal ya da boşanma nedeniyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâlinde ise eşlerden birinin talebiyle dava tarihinden itibaren sona erme kabul edilebilir.
Dava tarihine geriye götürme imkânı, edinilmiş mallara katılma rejimindeki paralel düzenlemeyle (TMK 225) aynı mantığa dayanmaktadır: dava açıldıktan sonra gerçekleştirilen mal edinimlerinin paylaşma hesabını yapay biçimde etkilemesini önlemek. Talep olmaksızın bu geriye götürme uygulanmaz; hakime de re’sen uygulama yetkisi tanınmamıştır.
Sona erme anının belirlenmesinin ardından tasfiye başlar: paylaşma konusu mallar tespit edilir, değerleri hesaplanır ve denkleştirme yapılır. Paylaşmalı mal ayrılığı rejiminin tasfiyesi, edinilmiş mallara katılma rejimindeki kadar teknik olmakla birlikte temel fark şudur: tüm edinilmiş mallar değil, yalnızca ailenin ortak kullanımına özgülenen mallar paylaşım konusu yapılır.