TMK 258. Madde
(1) Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle sadece edinilmiş mallardan oluşan bir ortaklık kabul edebilirler.
(2) Kişisel malların gelirleri de bu ortaklığa dahildir.
TMK 258. Madde Gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 223 üncü maddesinden alınmıştır. Maddede mal ortaklığırejiminin ikinci türü olarak eşlerin mal rejimi sözleşmelerinde bu ortaklığın sadece edinilmişmallarla sınırlı olarak kabul edebilecekleri öngörülmüştür. Bu durumda eşler arasında ortaklık rejimi sadece buna ilişkin mal rejimi sözleşmesinin kurulmasından itibaren edinilmişmallarla sınırlı olarak söz konusu olacaktır. Maddenin ikinci fıkrasıeşlerin kişisel mallarının gelirlerinin de genel mal ortaklığırejiminden farklı olarak ortaklığa dahil olduğunu vurgulamaktadır. Bu düzenleme, edinilmişmallara katılma rejiminin doğal bir sonucudur.
Açıklama
TMK Madde 258, mal ortaklığı rejiminin türlerinden ‘edinilmiş mallarda ortaklığı’ düzenleyerek, eşlerin mal rejimi sözleşmesiyle sadece edinilmiş mallardan oluşan bir ortaklık kabul edebileceklerini ve kişisel malların gelirlerinin de bu ortaklığa dahil olduğunu öngörür. Hüküm, genel mal ortaklığını düzenleyen TMK m.257 ile birlikte mal ortaklığının iradî türlerini oluşturur; genel mal ortaklığında kişisel mallar dışındaki her şey ortaklığa girerken, bu türde ortaklık yalnızca edinilmiş mallarla sınırlandırılır. Gerekçeye göre madde İsviçre Medenî Kanununun 223. maddesinden alınmıştır. Edinilmiş mal kavramı, edinilmiş mallara katılma rejimindeki TMK m.219 ölçütlerine paralel biçimde, eşin rejim süresince emeği karşılığında elde ettiği değerleri ifade eder. Bu tür, ortaklık kapsamını daraltarak eşlerin kişisel malvarlığını koruyan bir orta yol sunar.
Uygulama mekanizması bakımından bu rejimde ortaklık, mal rejimi sözleşmesinin kurulmasından itibaren edinilen mallarla sınırlı olarak doğar. Eşlerin evlilikten önce sahip oldukları veya rejim süresince bağış, miras gibi karşılıksız yollarla edindikleri değerler kişisel mal olarak kalır; buna karşılık çalışma karşılığı kazançlar, sosyal güvenlik ödemeleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler ortaklığa girer. Maddenin ikinci fıkrası ayırt edici bir kural getirir: edinilmiş mallara katılma rejiminden farklı olarak, burada kişisel malların gelirleri de ortaklığa dahil edilir. Yani bir eşin evlilik öncesi sahip olduğu taşınmazın kira geliri, asıl taşınmaz kişisel mal olsa bile ortaklık malı sayılır. Bu mekanizma, ortaklık malvarlığını gelirler yönünden genişletir ve eşler arasında ekonomik dayanışmayı güçlendirir.
Yaptırım ve sonuçlar yönünden, tasfiyede yalnızca edinilmiş mallar ve kişisel malların gelirleri ortaklık malı olarak paylaşıma girer; kişisel malların kendisi ilgili eşte kalır. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Dairesi, mal ortaklığı türlerinin uygulanmasında mal rejimi sözleşmesinin içeriğini ve değerlerin niteliğini esas almakta, edinilmiş mal ile kişisel malı kaynağına göre ayırt etmektedir. Somut bir örnek: eşler mal rejimi sözleşmesiyle edinilmiş mallarda ortaklığı seçmişse ve kadının evlilik öncesinden bir dairesi varsa, bu daire tasfiyede kişisel mal olarak kadında kalır; ancak dairenin evlilik boyunca elde edilen kira gelirleri TMK m.258/2 uyarınca ortaklığa dahil olur ve tasfiyede eşler arasında paylaştırılır. Aynı şekilde eşlerin maaşları ve çalışma kazançları da edinilmiş mal olarak ortaklık paylaşımına girer.