TMK 259. Madde
(1) Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle belirli malvarlığı değerlerini veya türlerini, özellikle taşınmaz malları, bir eşin kazancını, bir meslek veya sanat icrası için kullandığı malları ortaklık dışında tutabilirler.
(2) Aksi sözleşmede öngörülmedikçe bu malların gelirleri ortaklığa dahil değildir.
TMK 259. Madde Gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 224 üncü maddesinden alınmıştır. Maddede eşlerin mal rejimi sözleşmeleriyle genel mal ortaklığı ve edinilmişmallarda ortaklık yerine bazımalvarlığıdeğerlerini ve ya türlerini ortaklık dışında tutmak suretiyle farklıbir 51 mal ortaklığınıkabul edebilecekleri öngörülmüştür. Örneğin eşler belirli tasarruflarını, kazançlarını, meslek ve ya sanat icrasının gerektirdiği malvarlığıdeğerlerinin sözleşmeyle ortaklık rejimi dışında tutabilirler. Maddenin ikinci fıkrasında, eşlerin mal sözleşmesiyle ortaklık dışında tuttuklarımalların gelirlerinin, aksinin kararlaştırılmamışolduğu hâ llerde mal ortaklığına dahil olacağıöngörülmüştür.
Açıklama
TMK 259. maddesi, eşlerin mal rejimi sözleşmesiyle belirli malvarlığı değerlerini veya türlerini — özellikle taşınmazları, bir eşin kazancını ya da belirli mesleki malları — ortaklık dışında tutabileceklerini düzenlemektedir. Bu imkân, mal ortaklığı çerçevesinde daha da daraltılmış ve özelleştirilmiş ortaklık yapıları oluşturulmasına olanak tanır.
Bu düzenleme, sözleşme özgürlüğü ilkesinin mal ortaklığı içindeki en geniş tezahürüdür: eşler ortaklık kapsamını değiştiremez şekilde sabit tutmak yerine, kendi ekonomik yapılarına göre şekillendirebilir. Örneğin miras yoluyla gelecek taşınmazların ortaklık dışında tutulması ya da belirli bir mesleğin icrasından elde edilen kazancın bireysel kalmaya devam etmesi kararlaştırılabilir.
Sözleşmeyle getirilen kısıtlamaların alacaklıların haklarını zedeleyemeyeceği ve zorunlu kişisel mal kategorilerini daha da daraltamayacağı ilkesi burada da geçerlidir. Bunun ötesinde, özel mal ortaklığı biçiminin geçerlilik koşullarına uygun noter şeklinde açıkça belirlenmesi gerekir. Uygulamada bu alt tür oldukça nadir kullanılmakta; genellikle çok özel ekonomik durumlar için tercih edilmektedir.