TMK 262. Madde
(1) Eşler, ortaklık mallarını evlilik birliğinin yararına uygun olarak yönetirler.
(2) Olağan yönetim sınırları içinde her eş, ortaklığı yükümlülük altına sokabilir ve ortak mallarda tasarrufta bulunabilir.
TMK 262. Madde Gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 227 nci maddesinden aynen alınmıştır. Maddenin birinci fıkrasına göre eşler ortaklık mallarınıevlilik birliğinin yararına uygun olarak yöneteceklerdir. Eşlerin eşitliği ilkesi, ortaklık mallarının yönetiminde de eşitliği gerektirdiğinden, bu hükümle eşlerin yönetimde aynıhakka sahip olduğu öngörülmüştür. Yönetimde ölçü, “evlilik birliğinin yararı”dır. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, her eşin, olağan işlerde ortaklığıyükümlülük altına sokabileceği ve tasarrufta bulunabileceği öngörülmüştür. Bunun sonucu olarak eşlerden her biri tek başına hareket edebilir ve yaptığıişlemler diğer eş açısından da sonuçdoğurur. Üstlenilen yüküm dolayısıyla ortaklığın sorumlu olacağıtabiî dir.
Açıklama
TMK 262. maddesi, mal ortaklığında ortaklık mallarının yönetimini düzenlemektedir. Eşler ortaklık mallarını evlilik birliğinin yararına uygun olarak birlikte yönetirler. Olağan yönetim sınırları içinde her eş ortaklığı yükümlülük altına sokabilir ve ortaklık mallarında tasarruf edebilir; ancak sağladığı kazanımı ortaklığa geçirmekle yükümlüdür.
Birlikte yönetim ilkesi, mal ortaklığının en ağır yükümlülüğüdür. Olağan yönetim sınırları dışındaki her önemli işlem için eşlerin birlikte hareket etmesi ya da birinin diğerini yetkilendirmesi gerekir. Bu yapı, özellikle ortaklık malı olan taşınmazların devri, ipotek tesisi ya da büyük ticari yatırımlar için pratik güçlükler doğurabilmektedir.
Olağan yönetimde elde edilen kazanımın ortaklığa geçirilmesi yükümlülüğü, her eşin bireysel girişimini ortaklık havuzunda eritmesini sağlar. Bu kural, mal ortaklığını ekonomik anlamda en paylaşımcı rejim hâline getiren unsurdur. Yönetim ihlallerinden doğan sorumluluk TMK 266 çerçevesinde ele alınmaktadır.
