TMK 423. Madde

(1) Vasiliğe atanan kimse, vasilikten kaçınmış veya atanmasına itiraz edilmiş olsa bile, yerine bir başkası atanıncaya kadar vasiye ait görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.

Açıklama

TMK Madde 423, vasiliğe atanan kimsenin geçici görev yükümlülüğünü düzenler. Hükme göre vasiliğe atanan kimse, vasilikten kaçınmış veya atanmasına itiraz edilmiş olsa bile, yerine bir başkası atanıncaya kadar vasiye ait görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. Bu hüküm, vesayet altındaki kişinin korunmasında en küçük bir boşluğun dahi doğmamasını amaçlar; çünkü vasilikten kaçınma veya itiraz süreçleri (TMK m.417 vd. ile m.422) zaman alabilir ve bu sürede vesayet altındaki kişinin işlerinin yürütülmesi gerekir. Madde, TMK m.424’teki denetim makamının kararı ve yeni vasi atanmasına ilişkin düzenlemeyle doğrudan bağlantılıdır. Gerekçeye göre eski 743 sayılı Kanun’un 373. maddesini karşılamakta olup, hüküm değişikliği yapılmaksızın yalnızca dil bakımından yeniden kaleme alınmıştır.

Uygulamada bu hüküm, koruma sisteminin sürekliliğini güvence altına alan köprü niteliğinde bir kuraldır. Atanan kişi vasilikten kaçınma sebeplerine dayansa (örneğin yaşı, sağlık durumu veya başka bir vesayet görevi gibi) ya da atanmasına itiraz edilmiş olsa bile, bu itiraz veya kaçınma karara bağlanıp yerine yeni bir vasi atanıncaya kadar görevi fiilen yürütmek zorundadır. Böylece vesayet altındaki kişinin acil işleri, dava süreleri, malvarlığının korunması ve günlük ihtiyaçları sahipsiz kalmaz. Bu yükümlülük geçici olmakla birlikte gerçek bir sorumluluk doğurur; bu dönemde yapılan işlemler geçerlidir ve vasi, görevini gereği gibi yürütmekle yükümlüdür. Örneğin kısıtlıya atanan kişi vasilikten kaçınma talebinde bulunsa bile, talebi sonuçlanıncaya kadar kısıtlının açılmış bir davasındaki süreleri kaçırmamak için gerekli işlemleri yapmak zorundadır.

Geçici görev döneminde yükümlülüğün ihmal edilmesi, vesayet altındaki kişinin hak kaybına uğramasına yol açar ve vasinin sorumluluğunu (TMK m.467 vd.) gündeme getirebilir. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Dairesi, vasiliğe atanan kişinin kaçınma veya itiraz hâlinde dahi yeni vasi atanıncaya kadar görevini sürdürmesi gerektiğini ve bu dönemde yapılan işlemlerin geçerli olduğunu vurgular. Somut bir örnek: bir kısıtlıya atanan vasi, ileri yaşını gerekçe göstererek vasilikten kaçınmak ister; ancak kaçınma talebi karara bağlanıp yerine yeni vasi atanıncaya kadar TMK Madde 423 uyarınca kısıtlının işlerini yürütmeye devam etmek zorundadır. Bu süre içinde kısıtlının bir taşınmazına ilişkin ödeme süresi geliyorsa, vasi bu ödemeyi yaparak hak kaybını önler.