Açıklama

Türk Medeni Kanunu’nun 473. maddesi, kısıtlamanın ilân edilmiş olduğu durumlarda kaldırma kararının da ilân edileceğini düzenler. Aynı şekliyet ilkesi gereği, kamuoyuna duyurulan bir kısıtlama kaldırıldığında bu değişiklik de aynı resmiyet ve kamuya açıklıkla duyurulmalıdır; aksi hâlde üçüncü kişiler kısıtlılığın devam ettiği yanılgısına düşebilir.

İlân, Resmî Gazete ve mahkeme divanhanesine asmak gibi usulleri kapsayabilir; uygulamada nüfus müdürlüğüne bildirim ve ilgili sicillere şerhin kaldırılması da zorunludur. Tapu sicilinde kısıtlılık şerhi varsa kaldırma kararı tapu müdürlüğüne bildirilerek şerh terkin edilir; ticaret sicilinde kayıtlı şerhler benzer şekilde kaldırılır. Sicil güncellemesi yapılmadan gerçekleştirilen işlemlerde üçüncü kişilerin iyiniyeti, sicile güven ilkesi çerçevesinde değerlendirilir.

Kaldırma kararının nüfus kütüğüne işlenmesi, kişinin hukuki statüsünün kamuya ilan sisteminde güncel tutulması bakımından zorunludur. İlân ve tescil yükümlülükleri mahkemece re’sen yerine getirilir; ilgilinin ayrıca başvurması gerekmez. Kaldırma kararının kesinleşmesinin ardından kişi tam ehliyetine kavuşur ve önceki kısıtlılık döneminde vesayetle korunan malvarlığını bizzat yönetmeye başlar. Yargıtay, ilânın yapılmamasını tek başına kaldırma kararının geçerliliğini etkilemez olarak değerlendirmekte; ancak üçüncü kişi zararlarında Devlet sorumluluğunu gündeme getirmektedir.