TMK 487. Madde
(1) Vesayet makamı, görevden alma ve uyarıda bulunmanın yanı sıra, vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli diğer önlemleri de almakla yükümlüdür.
TMK 487. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 431inci maddesini karşılamaktadır. Arılaştırılmak ve “sulh mahkemesi” yerine “vesayet makamı” deyimi kullanılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.
Açıklama
TMK Madde 487, vesayet makamının vasiye yönelik denetim yetkilerini görevden alma ve uyarı ile sınırlı tutmayıp, vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli diğer önlemleri de alma yükümlülüğünü düzenleyen tamamlayıcı bir hükümdür. Hükme göre vesayet makamı, görevden alma ve uyarıda bulunmanın yanı sıra korunan kişinin menfaatini güvence altına almak için gereken her türlü önlemi almakla yükümlüdür. Bu düzenleme, görevden alma sebeplerini öngören TMK m.483, araştırma ve uyarıyı düzenleyen TMK m.485 ile gecikmesinde tehlike bulunan hâllerdeki geçici önlemleri düzenleyen TMK m.486 ile birlikte bir bütün oluşturur. Gerekçe, maddenin eski Kanun’un 431. maddesini karşıladığını ve hüküm değişikliği olmaksızın yeniden kaleme alındığını belirtir.
Hükmün getirdiği yetki, sınırlayıcı biçimde sayılmamış olup vesayet makamına geniş bir takdir alanı tanır. Görevden alma ve uyarı çoğu zaman yeterli olmayabilir; bu durumda vesayet makamı, somut tehlikeye uygun başka önlemlere başvurabilir. Örneğin vasiden ek güvence isteyebilir, belirli işlemleri kendi iznine bağlayabilir, vasinin yetkilerini sınırlandırabilir, korunan kişinin malvarlığının korunması için tedbir kararı alabilir ya da gerektiğinde geçici kayyım atanması yoluna gidebilir. Bu önlemler, vesayetin temel amacı olan korunan kişinin kişiliği ve malvarlığının güvence altına alınmasına hizmet eder. Maddenin yükümlülük yükleyen ifadesi, vesayet makamının bu önlemleri almakta yalnızca yetkili değil aynı zamanda görevli olduğunu, ihmalin sorumluluk doğurabileceğini ortaya koyar.
Vesayet makamının gerekli önlemleri almaktan kaçınması, korunan kişinin zarara uğraması hâlinde Devletin TMK m.468 kapsamındaki sorumluluğunu gündeme getirebilir. Yargıtay’ın ilgili hukuk dairesi, vesayet makamının korunan kişinin menfaatini koruyacak önlemleri resen ve zamanında almakla yükümlü olduğunu vurgulamaktadır. Somut bir örnek: vasinin malvarlığını kötü yönettiğine dair ciddi belirtiler bulunmasına rağmen henüz görevden almayı gerektirecek ağırlıkta bir sebep oluşmamışsa, vesayet makamı TMK Madde 487’ye dayanarak vasinin bundan sonraki tasarruflarını kendi iznine bağlayabilir veya malvarlığının bir kısmını bloke ederek korunan kişinin zararını önleyebilir. Böylece hüküm, denetim yelpazesini esnek ve etkili kılarak korumanın boşlukta kalmasını engeller.