TMK 488. Madde
(1) İlgililer, vesayet makamının kararlarına karşı, tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilirler. Denetim makamı, gerektiğinde duruşma da yaparak bu itirazı kesin karara bağlar.
TMK 488. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 432 inci maddesini karşılamaktadır. Arılaştırılmak ve “sulh mahkemesi” yerine “vesayet makamı”, “asliye mahkemesi” yerine “denetim makamı” deyimleri kullanılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Maddeye “Denetim makamı, gerektiğinde duruşma da yaparak bu itirazıkesin karara bağlar” hükmüeklenmiştir. Bu hükümle vesayet makamıkararlarına karşıdenetim makamınezdinde yapılan itirazın nasıl inceleneceği ve karara bağlanacağıdüzenlenmektedir. Buna göre denetim makamıbu itirazıdosya üzerinden veya gerek gördüğünde duruşma yaparak inceleyecektir. Maddeye eklenen yeni hüküm, denetim makamıkararlarının kesin olduğunu hükme bağlamak suretiyle, vesayet işlerinde itiraza ilişkin kararların bir an önce yürürlüğe girmesi olanağınıgetirmiştir.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 488. maddesi, vesayet makamı kararlarına karşı on günlük itiraz süresini ve denetim makamının itiraz üzerine kesin karar verme yetkisini düzenler. İlgililer, tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına (asliye hukuk mahkemesine) itiraz edebilir; denetim makamı gerektiğinde duruşma yaparak itirazı kesin biçimde karara bağlar.
On günlük süre hak düşürücü nitelik taşır; süre geçirildikten sonra itiraz yolu kapanır ve karar kesinleşir. Sürenin başlangıcı tebliğ tarihidir; elden tebliğ, posta ya da elektronik tebliğ farklı başlangıç noktaları doğurabilir. İtiraz dilekçesi vesayet makamına ya da denetim makamına verilebilir; vesayet makamına verilen dilekçe derhal denetim makamına iletilir. İtiraz yalnızca şekli bir inceleme değildir; denetim makamı esasa da girebilir ve duruşma yaparak yeniden değerlendirme yapar.
Denetim makamının kararı kesindir; olağan kanun yollarına —istinaf ve temyize— kural olarak kapalıdır. Ancak kararın hukuka açıkça aykırı olduğunun ileri sürüldüğü hallerde Yargıtay denetimine başvurma imkânı tartışılmakta; uygulamada bazı Yargıtay daireleri çekişmesiz yargı kararları için sınırlı temyiz denetimi yapmaktadır. İtiraz hakkı, vesayet altındaki kişinin, yakınlarının ve menfaati bulunan herkesin güvencesidir; bu hakkın kullandırılmaması adil yargılanma ilkesini zedeler.