TMK 607. Madde
(1) Koruma önlemi olarak terekenin yazımı hâlinde mirası ret süresi, yasal ve atanmış mirasçılar için yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından kendilerine bildirilmesiyle başlar.
TMK 607. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 547 nci maddesini karşılamaktadır. Maddenin kenar başlığındaki “İhtiyatîdefteri tutmada mebde” ifadesi yerine 589 uncu maddede kullanılan ifadeyle uyumlu olarak “Terekenin yazımında” ifadesi kullanılmıştır. Hüküm değişikliği yoktur. Madde arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.
Açıklama
TMK Madde 607, koruma önlemi olarak terekenin yazımı hâlinde mirası ret süresinin başlangıcını özel olarak düzenler. Hükme göre, terekenin yazımı bir koruma önlemi olarak yapılmışsa, yasal ve atanmış mirasçılar için ret süresi, yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından kendilerine bildirilmesiyle başlar. Bu kural, TMK m.606’daki genel süre başlangıcı düzeninden ayrılır; çünkü tereke yazımı söz konusu olduğunda mirasçıların terekenin gerçek durumunu görebilmesi için yazımın tamamlanması beklenir. Terekenin yazımı, TMK m.589 vd. hükümlerinde düzenlenen koruma önlemlerinden biri olup terekenin mevcudunu ve borçlarını belirlemeye yarar. Madde gerekçesinde, kenar başlıktaki eski ‘ihtiyatî defteri tutmada mebde’ ifadesinin TMK m.589’la uyumlu olarak ‘terekenin yazımında’ biçimine dönüştürüldüğü ve hüküm değişikliği yapılmadığı belirtilmiştir.
Hükmün işleyişinde belirleyici olan, ret süresinin mirasçının terekenin durumunu öğrenebileceği ana bağlanmasıdır. Tereke yazımı tamamlanmadan mirasçıdan ret veya kabul yönünde karar vermesini beklemek, henüz terekenin aktif ve pasif tablosunu görmeden bir tercih yapmaya zorlamak anlamına gelirdi. Bu nedenle madde, sürenin başlangıcını yazımın bitirilip sulh hâkiminin bildirimde bulunması anına kaydırır. Sulh hâkimi, yazımın sona erdiğini her bir mirasçıya ayrı ayrı bildirir ve üç aylık ret süresi her mirasçı bakımından kendi bildirim tarihinden işlemeye başlar. Bu süre boyunca mirasçı, yazımda tespit edilen malvarlığı ve borçlara bakarak mirası kabul mü reddedeceği, yoksa başka bir yola mı başvuracağı konusunda bilinçli bir karar verebilir. Böylece düzenleme, mirasçının bilgilendirilmiş irade oluşturma imkânını güvence altına alır.
Bu özel başlangıç kuralının sonucu, terekenin yazımı yapılan hâllerde ret süresinin mirasçı aleyhine erken işlemeye başlamamasıdır; bildirimin usulüne uygun yapılmaması süreyi başlatmaz. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Dairesi, koruma amaçlı tereke yazımı bulunan hâllerde ret süresinin yazımın bitiminin bildirimiyle başlayacağını ve bu bildirim yapılmadan sürenin işlemeyeceğini kabul etmektedir. Somut bir örnekle: mirasbırakanın malvarlığının kapsamı ve borçları belirsiz olduğu için mirasçılardan birinin talebiyle sulh mahkemesince tereke yazımına karar verilirse, diğer mirasçılar bakımından da ret süresi ölüm tarihinden değil, yazım işleminin tamamlandığının kendilerine bildirildiği tarihten itibaren TMK Madde 607 uyarınca başlar. Bu sayede mirasçılar, terekede çıkan borçların büyüklüğünü gördükten sonra üç ay içinde mirası reddedip etmeyeceklerine karar verebilir.