TMK 608. Madde
(1) Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer.
(2) Bu mirasçılar için ret süresi, kendilerinin mirasbırakanına mirasın geçtiğini öğrendikleri tarihten başlar. Ancak bu süre, kendilerinin mirasbırakanından geçen mirasın reddi için mirasçıya tanınan süre dolmadıkça sona ermez.
(3) Ret sonucunda miras daha önce mirasçı olmayanlara geçerse; bunlar için ret süresi, önceki mirasçılar tarafından mirasın reddedildiğini öğrendikleri tarihten işlemeye başlar.
TMK 608. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 548 inci maddesini karşılamaktadır. Madde İsviçre MedenîKanununun 569 uncu maddesinde olduğu gibi üçfıkra hâline getirilmiştir. Maddede hüküm değişikliği yoktur. Arılaştırılmak suretiyle daha anlaşılır bir hâle getirilmiştir.
Açıklama
TMK Madde 608, mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkının kendi mirasçılarına geçeceğini düzenler. Birinci fıkra bu geçişi kurarken, ikinci ve üçüncü fıkralar bu yeni mirasçılar bakımından ret süresinin ne zaman başlayacağını belirler. İkinci fıkraya göre süre, kendi mirasbırakanlarına mirasın geçtiğini öğrendikleri tarihten başlar; ancak bu süre, ilk mirasbırakandan geçen mirasın reddi için tanınan süre dolmadıkça sona ermez. Üçüncü fıkra ise, ret sonucunda mirasın daha önce mirasçı olmayanlara geçmesi hâlinde, bunlar için sürenin önceki mirasçıların reddi öğrenildiği tarihten işleyeceğini düzenler. Hüküm, TMK m.606’daki üç aylık ret süresinin halefiyet hâllerinde nasıl hesaplanacağını ayrıntılandırır. Madde gerekçesinde, İsviçre Medeni Kanunu’nun 569. maddesine uygun biçimde üç fıkra hâline getirildiği ve hüküm değişikliği yapılmadığı belirtilmiştir.
Hükmün işleyişi, art arda gelen iki mirasın kesişmesinde ortaya çıkar. Bir mirasçı, kendisine düşen mirası kabul veya ret yönünde karar vermeden ölürse, bu karar verme hakkı boşa düşmez; onun kendi mirasçıları, hem kendi mirasbırakanlarının terekesini hem de ona geçmiş olan ilk mirası ret veya kabul edebilirler. İkinci fıkradaki çifte süre koruması önemlidir: yeni mirasçıların süresi kendi mirasbırakanlarına mirasın geçtiğini öğrendikleri anda başlasa da, ilk mirasbırakandan gelen miras için tanınan asıl süre dolmadan sona eremez. Bu kural, yeni mirasçıların düşünme süresinin haksız biçimde kısaltılmasını önler. Üçüncü fıkradaki durum ise, bir mirasçının reddi sonucu mirasın o ana kadar mirasçı olmayan kişilere geçmesini kapsar; bu kişiler için süre, önceki kademedeki reddi öğrendikleri tarihten başlar, çünkü ancak o anda mirasçı konumuna gelmiş olurlar.
Bu düzenlemenin sonucu, ret hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı olmayıp halefiyet yoluyla geçebilen bir hak olarak korunmasıdır; süre hesabındaki esneklik sayesinde hiçbir mirasçı, bilgisi dışında işleyen bir süre nedeniyle ret hakkını yitirmez. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Dairesi, ret hakkının mirasçının ölümüyle kendi mirasçılarına geçtiğini ve süre başlangıcının her kademe için ayrı değerlendirileceğini kabul etmektedir. Somut bir örnekle: dedesinin ölümünden sonra mirası kabul veya ret etmeden vefat eden bir baba bakımından, onun çocukları hem babalarının terekesini hem de dededen babaya geçen mirası TMK Madde 608 uyarınca reddedebilir. Çocukların dededen gelen mirası reddetme süresi, babalarının mirasının kendilerine geçtiğini öğrendikleri anda başlar; ancak bu süre, dedenin terekesi için tanınan asıl üç aylık süre dolmadan kapanmaz.