TMK 618. Madde
(1) Ödemeden âciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklılarına karşı, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar.
(2) Olağan eğitim ve öğrenim giderleriyle âdet üzere verilen çeyiz, bu sorumluluğun dışındadır.
(3) İyiniyetli mirasçılar, ancak geri verme zamanındaki zenginleşmeleri ölçüsünde sorumlu olurlar.
TMK 618. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 558 inci maddesini karşılamaktadır. Yürürlükteki maddenin kenar başlığındaki “mesuliyet” sözcüğüyerine “sorumluluk” sözcüğükullanılmıştır. Madde İsviçre MedenîKanununun 579 uncu maddesindeki aslına uygun olarak üçfıkra hâline getirilmişve arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Yürürlükteki metinde “terbiye ve talim için sarf olunan şeyler” ile ilgili olarak hiçbir sınırlama getirilmemiştir. Oysa günümüzde eğitim ve öğretim masrafları, yapılışbiçimine göre çok büyük rakamlara ulaşabilmektedir. Örneğin, yurt dışında yapılan bir eğitimle, yurt içinde yapılan normal bir eğitim ve öğretimin gerektirdiği harcamalar farklıdır. Bu nedenle maddenin ikinci fıkrasında bu tür harcamalara “olağan” olma koşulu getirilmiş, “olağan eğitim ve öğrenim giderlerinin” geri verme kapsamının dışında tutulacağıkabul edilmiştir. Öte yandan “evlenme esnasında âdet üzere verilen şeyler” çeyizi ifade ettiğinden, maddenin ikinci fıkrasında “âdet üzere verilen çeyiz”in geri verme kapsamıdışında tutulmuşolduğu ifade edilmiştir. ÜÇÜNCÜAYIRIM RESMÎDEFTER TUTMA
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 618. maddesi, mirası reddeden mirasçının tereke borçlarından sorumlu olmadığını; ancak ret beyanından önce terekenin olağan yönetimi dışına çıkan tasarruflarda bulunmuşsa bu tasarruflar nedeniyle alacaklılara karşı sorumluluğunun devam ettiğini düzenler.
Ret, mirasçıyı tereke borçlarından kural olarak kurtarır. Geçmişe yürüyerek mirasçılık sıfatını silen ret beyanı, kabul edilmiş olmasına rağmen ileride sorumluluk doğurabilecek tüm bağları koparır. Ancak ret öncesi yapılan yetkisiz ya da aşkın tasarruflar bu korumayı devre dışı bırakır.
“Olağan yönetim dışı tasarruf” kavramı TMK 610’daki gibi dar yorumlanır. Tereke malını üçüncü kişiye devretmek, borç üstlenmek ya da terekenin özüne dokunan işlemler yapmak olağan yönetim sınırını aşar; bu durumda mirasçı ret beyanına rağmen o tasarruftan kaynaklanan zararlarda sorumlu kalır. Yargıtay, ret öncesi tasarrufların tazminat sorumluluğunu doğurması için alacaklının somut zararını ve tasarrufla illiyet bağını kanıtlamasını zorunlu tutmaktadır.