TMK 66. Madde
(1) Hiç kimse, dernekte üye kalmaya zorlanamaz. Her üye (…)8 yazılı olarak bildirmek kaydıyla, dernekten çıkma hakkına sahiptir.
TMK 66. Madde Gerekçesi
Madde yürürlükteki Kanunun 63 üncü maddesini karşılamaktadır. Maddede derneğe girme gibi dernekten çıkma da kişinin kendi iradesine bağlanmıştır. Dernekten çıkmak isteyen üyenin bu iradesini altıay önceden yazılı olarak bildirmesi yeterlidir. Yazılışekil geçerlilik koşuludur.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 66. maddesi, üyelikten çıkma hakkını düzenleyen temel hükümdür. Madde, hiç kimsenin dernekte üye kalmaya zorlanamayacağını; her üyenin yazılı olarak bildirmek kaydıyla dernekten çıkma hakkına sahip olduğunu hükme bağlamaktadır. 4963 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikle eski metindeki “altı ay önceden” bildirme zorunluluğu kaldırılmış; çıkma, yazılı bildirimle anlık hale getirilmiştir.
Çıkma hakkının yazılı bildirime bağlanması, salt bir şekil koşuludur; bu koşul üyelikten çıkmanın resmi bir iz bırakmasını ve uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı sağlanmasını amaçlar. Sözlü bildirim yeterli değildir; yazılı bildirim dernek yönetim kuruluna ulaştırıldığı anda hüküm ifade eder. Çıkma bildirimi koşula bağlanamaz, geri alınamaz bir irade açıklamasıdır; bildirimin tesliminden sonra üyelik sona ermiş sayılır. Tüzükte çıkmanın belirli bir döneme özgülenmesi (yılda belli zamanlarda) öngörülebilir; ancak bu kısıtlamanın Anayasa m.33 çerçevesinde dernek özgürlüğünün özünü zedeleyecek nitelikte olmaması gerekir.
Çıkan üyenin üyelikte bulunduğu süreye ait ödentilerini (TMK 70 uyarınca) ödeme yükümlülüğü devam eder; dernek malvarlığında hak iddia edemez (TMK 68/f.4). Yürütülen göreve ilişkin devam eden sorumluluklar varsa bunlar ayrı hükümlere tabidir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, üyelikten çıkma bildiriminin yönetim kuruluna iletildiğinin ispatında her türlü delile başvurulabileceğini; ancak tartışmalı durumlarda noter aracılığıyla yapılan bildirimin en güvenli yol olduğunu vurgulamaktadır.