TMK 665. Madde

(1) (Mülga: 30/4/2014-6537/9 md.)

Açıklama

TMK Madde 665, ‘Ortaklığın sona erdirilmesi’ kenar başlığını taşıyan ve tarımsal işletmelerin mirasçılar arasında ortaklık biçiminde işletilmesine ilişkin özel hükümler dizisinde yer alan bir düzenlemeydi; ancak madde, 30/4/2014 tarihli ve 6537 sayılı Kanunun 9. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış (mülga) olup, bugün için uygulanabilir bir içerik taşımamaktadır. Mülga edilmeden önceki hüküm, mirasçılar arasında tarımsal işletmenin sürdürülmesi amacıyla kurulan ortaklığın hangi koşullarda ve nasıl sona erdirileceğini düzenlemekteydi. Bu hüküm, tarımsal işletmelerin mirasta bütünlüğünün korunmasına yönelik geniş sistemin bir parçasıydı ve İsviçre Medenî Kanununun yürürlükten kalkan 623. maddesindeki aslından alınmıştı; arılaştırılarak yeniden kaleme alınmış, ancak hüküm değişikliğine gidilmemişti.

Maddenin yürürlükten kaldırılması, 6537 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun, tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanmasını önlemeye yönelik kapsamlı reformunun bir sonucudur. Bu reform, tarımsal arazilerin ve işletmelerin mirasçılar arasında bölünmeden bütün hâlinde devredilmesini sağlayacak yeni mekanizmalar getirmiş; yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğü esası, arazinin ehil mirasçıya özgülenmesi yahut mirasçıların kuracağı tarımsal işletmenin devamına ilişkin güncel düzenlemeler öne çıkmıştır. Tarımsal işletme ortaklığının sona erdirilmesine ilişkin TMK m.665, bu yeni sistemde işlevini yitirdiğinden ayrıca yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla mülga tarihinden sonra açılan miraslarda, mirasçılar arasındaki tarımsal işletme ortaklığının kurulması ve sona erdirilmesine ilişkin sorunlar bu madde uyarınca değil, 6537 sayılı Kanunla getirilen yürürlükteki hükümler çerçevesinde değerlendirilir.

Mülga bir hüküm olduğundan TMK m.665’in bugün için doğrudan bir yaptırımı yahut güncel uygulama alanı bulunmamaktadır; maddenin hukukî etkisi, yalnızca yürürlükten kaldırıldığı tarihten önce kurulmuş ve o dönemin hukukuna tâbi ortaklıklar bakımından geçmişe yönelik olarak söz konusu olabilir. Bugün tarımsal işletmelerin paylaştırılması ve mirasçılar arasındaki işletme ilişkilerinin sona erdirilmesine dair uyuşmazlıklar, 6537 sayılı Kanunla değişik güncel hükümlere göre çözülmektedir. Somut örnek: 2014 değişikliğinden sonra açılan bir mirasta, mirasçılar terekedeki tarım işletmesini bir süre birlikte işletmiş ve daha sonra bu birlikteliği sona erdirmek istemişlerse, sona erme ve tasfiye artık mülga TMK m.665’e göre değil, tarımsal arazinin bütünlüğünü koruyan ve ehil mirasçıya özgülemeyi öngören yürürlükteki rejime göre gerçekleştirilir; bu maddeye dayanılarak güncel bir talep ileri sürülemez.