TMK 690. Madde
(1) Paydaşlardan her biri olağan yönetim işlerini yapmaya, özellikle küçük onarımları yaptırmaya ve tarımsal işleri yürütmeye yetkilidir.
(2) Zorunlu ve ivedi işlerin yapılmasına ilişkin kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, paydaşların çoğunlukla alacağı kararla olağan yönetim işlerinde yetkiyle ilgili farklı düzenleme getirilebilir.
TMK 690. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 624 üncü maddesini karşılamaktadır. Madde İsviçre Medenî Kanununun 647 nci maddesi göz önünde tutulmak suretiyle kaleme alınmıştır. Yürürlükteki maddede yer alan “ekseriyet hilafına karar vermedikçe” ifadesi madde metnine alınmamıştır. 134
Açıklama
TMK Madde 690, paylı mülkiyette olağan yönetim işlerini düzenleyerek bu nitelikteki işleri her bir paydaşın tek başına yapabileceğini kabul etmektedir. Hüküm, önemli yönetim işlerini çoğunluğa bağlayan TMK m.691 ile olağanüstü işleri oybirliğine bağlayan TMK m.692’nin altında, paylı malın günlük idamesini kolaylaştıran en alt kademeyi oluşturur. Birinci fıkraya göre paydaşlardan her biri olağan yönetim işlerini yapmaya, özellikle küçük onarımları yaptırmaya ve tarımsal işleri yürütmeye yetkilidir. Böylece çatının küçük bir tamiri, mevsimlik tarımsal faaliyetin sürdürülmesi yahut malın işler hâlde tutulması için gereken rutin işlemler, diğer paydaşların onayı beklenmeden gerçekleştirilebilir. Bu yetki, paylı malın bakımsız kalmasını ve değer kaybetmesini önleyen pratik bir güvence işlevi görür.
Maddenin işleyişinde olağan yönetim işi ile önemli yönetim işi arasındaki sınır belirleyicidir. Olağan işler, malın olağan kullanımının gerektirdiği, ekonomik değeri ve özgüleme amacını değiştirmeyen, düşük maliyetli ve süreklilik arz eden işlemlerdir. İkinci fıkra iki yönlü bir esneklik tanır: bir yandan zorunlu ve ivedi işlerin yapılmasına ilişkin TMK m.689’daki saklı tutulan hükümler korunur; öyle ki malı bir zarar tehlikesinden korumak için derhâl alınması gereken önlemleri her paydaş tüm paydaşlar hesabına alabilir. Öte yandan paydaşlar, çoğunlukla alacakları kararla olağan yönetim işlerindeki bu bireysel yetkiyi sınırlayabilir, kaldırabilir yahut farklı biçimde düzenleyebilirler. Eski Kanundaki ‘ekseriyet hilafına karar vermedikçe’ kaydı metne alınmamış, düzenleme daha açık bir yapıya kavuşturulmuştur.
Olağan yönetim işini yapan paydaş, yaptığı zorunlu giderler için diğer paydaşlardan pay oranında katılım isteyebilir; buna karşılık yetkisini aşarak önemli yahut olağanüstü nitelikte bir işe girişen paydaş, diğerlerini bağlayamaz ve verdiği zarardan sorumlu tutulabilir. Yargıtay, paylı malın korunması için yapılan rutin bakım ve küçük onarımların her paydaşça yapılabileceğini, ancak malın niteliğini veya değerini değiştiren işlerin bu kapsamda sayılamayacağını kabul eder. Somut örnek: ortak bir apartman dairesinde paydaşlardan biri, patlayan su borusunu acilen tamir ettirir ve sızıntıdan doğacak zararı önlerse, bu hem olağan hem de ivedi bir iş olarak TMK m.690 kapsamındadır; harcadığı tutarı diğer paydaşlardan payları oranında talep edebilir. Buna karşılık aynı daireyi yıkıp yeniden yaptırmak olağan yönetim sınırını aşar.