Açıklama

Türk Medeni Kanunu’nun 73. maddesi, genel kurulun dernek içindeki konumunu ve oluşumunu belirleyen temel hükümdür. Madde, genel kurulun derneğin en yetkili karar organı olduğunu ve derneğe kayıtlı üyelerden oluştuğunu hükme bağlamaktadır.

“En yetkili karar organı” nitelemesi, genel kurulun dernekteki üstün konumunu kurar. Yönetim kurulu ve denetim kurulu genel kurulun belirlediği çerçevede hareket eder; genel kurul kararları bu organları bağlar. Genel kurulun devredilemez yetkileri arasında tüzük değişikliği, derneğin feshi, yönetim ve denetim kurulunun seçimi ve ibra, önemli malvarlığı tasarrufları, dernek amacına ilişkin temel kararlar sayılabilir. Bu yetkiler, geniş yorumla isteğe bağlı organlara veya yönetim kuruluna devredilemez; aksi düzenleme TMK 72/f.2 kapsamında hükümsüz sayılır.

Genel kurul derneğe kayıtlı üyelerden oluşur; her üye doğrudan katılım hakkına sahiptir. Vekâleten temsil TMK 69 uyarınca kabul edilmemektedir; üye genel kurulda bizzat oy kullanmak zorundadır. Onursal üyeler genel kurula katılabilir ancak oy kullanamaz. Üye sayısının fazla olduğu büyük derneklerde temsilci sistemi öngörülebilir; 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.14 bu olasılığa yasal zemin sağlamaktadır. Genel kurul kararlarının geçerliliği yeter sayı koşuluna bağlıdır; toplantı ve karar yeter sayıları tüzükle ya da kanun hükümleriyle belirlenir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, yeter sayı sağlanmadan alınan kararların yoklukla malul olduğunu ve tespit davası açılarak her zaman geçersizliğinin ileri sürülebileceğini içtihat olarak benimsemektedir.