TMK 76. Madde
(1) Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının kanunda yazılı çağrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar geçerlidir.
(2) Bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez.
TMK 76. Madde Gerekçesi
Madde, olağan genel kurullar hariçbırakılmak suretiyle, toplantısız ve ya çağrısız toplantıyla kararlar alınmasınıdüzenlemektedir. Birinci fıkrayla genel kurul üyelerinin tamamının bir ara ya gelmeksizin yazılıkatılımıyla alacaklarıkararlar ile dernek üyelerinin tümünün kanunda yazılı, çağrıusulüne uyulmaksızın bir ara ya gelerek aldıklarıkararlar geçerli kabul edilmiştir. İkinci fıkrayla, olağan genel kurul toplantısı yerine geçmek üzere bu şekilde karar alınamayacağıöngörülmüştür.
Açıklama
TMK Madde 76, olağan genel kurul dışında, toplantısız veya çağrısız karar alınabilecek istisnai hâlleri düzenler. Birinci fıkraya göre bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının kanunda yazılı çağrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar geçerlidir. Bu hüküm, oybirliğiyle hareket eden bir üye topluluğunda şekli çağrı kurallarına uymamanın kararı sakatlamayacağını kabul ederek pratik bir esneklik sağlar. Düzenleme, TMK Madde 77’deki çağrı usulünün ve TMK Madde 78’deki toplantı yeter sayısının istisnasını oluşturur; çünkü bu kuralların amacı olan üyelerin haberdar edilmesi, tüm üyelerin katılımıyla zaten gerçekleşmiş sayılır.
Hükmün uygulanabilmesi tam katılım ve oybirliği koşuluna bağlıdır. Yazılı katılımla karar alınmasında, üyeler fiziken bir araya gelmeksizin karar metnini imzalayarak iradelerini ortaya koyar; bu yöntemde üyelerin tamamının katılımı şarttır, bir üyenin dahi katılmaması kararı geçersiz kılar. Çağrısız toplantıda ise üyelerin tümü kendiliğinden bir araya gelir ve çağrı usulüne uyulmadığı itirazından peşinen feragat etmiş sayılır. İkinci fıkra önemli bir sınır koyar: bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez. Yani TMK Madde 74’te öngörülen ve en geç üç yılda bir yapılması zorunlu olan olağan genel kurul toplantısı, çağrısız veya yazılı katılımla ifa edilmiş sayılamaz; olağan toplantının usulüne uygun yapılması gerekir.
Tam katılım veya oybirliği koşulu gerçekleşmeden bu usule dayanılarak alınan karar geçersiz olup, TMK Madde 83 kapsamında iptal veya yokluk iddiasına konu olabilir. Yargıtay, çağrısız toplantının geçerliliği için üyelerin tamamının hazır bulunması gerektiğini, eksik katılımla yapılan toplantının bu istisnadan yararlanamayacağını kabul etmektedir. Somut bir örnekle: yirmi üyeli küçük bir dernekte üyelerin tamamı çağrı beklemeksizin bir araya gelip oybirliğiyle bir taşınmaz alımına karar verirse, çağrı usulüne uyulmamış olması bu kararı geçersiz kılmaz. Ancak bu toplantı, üç yılda bir yapılması zorunlu olağan genel kurulun yerine geçmez; dernek, olağan toplantısını ayrıca usulüne uygun biçimde yapmak zorundadır.