TMK 78. Madde
(1) Genel kurul toplantıları, tüzükte aksine hüküm olmadıkça, dernek merkezinin bulunduğu yerde yapılır.
(2) Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin feshi hâllerinde üçte ikisinin katılımıyla toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
(3) Genel kurul toplantısı, bir defadan fazla geri bırakılamaz.
TMK 78. Madde Gerekçesi
Madde toplantıyeri ve toplantıyeter sayısınıdüzenlemektedir. Birinci fıkrayla sakıncalarıgidermek amacıyla, tüzükte aksine bir hüküm bulunmadıkça, genel kurul toplantılarının dernek merkezinde yapılacağıhükmü getirilmiştir. İkinci fıkrayla toplantıyeter sayısıayrıntılı olarak belirlenmiştir. Üçüncüfıkrayla ise genel kurul toplantısının bir defadan fazla geri bırakılamayacağıöngörülmüştür.
Açıklama
TMK Madde 78, genel kurulun nerede ve hangi katılım sayısıyla toplanabileceğini belirleyen toplantı yeri ve toplantı yeter sayısı kurallarını düzenler. Birinci fıkraya göre genel kurul toplantıları, tüzükte aksine hüküm bulunmadıkça dernek merkezinin bulunduğu yerde yapılır; bu kural, üyelerin toplantıya erişimini kolaylaştırmayı ve keyfi yer değişiklikleriyle katılımın güçleştirilmesini önlemeyi amaçlar. Tüzük, toplantının başka bir yerde yapılmasını öngörebilir. Düzenleme, TMK Madde 77’deki çağrı usulü ve TMK Madde 79’daki toplantı usulüyle birlikte bir bütün oluşturarak genel kurulun usulüne uygun toplanmasını güvence altına alır.
İkinci fıkra, toplantının geçerli sayılabilmesi için gereken yeter sayıyı ayrıntılı biçimde belirler. Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun katılımıyla toplanır; tüzük değişikliği ve fesih hâllerinde ise üçte iki katılım aranır. Çoğunluk sağlanamadığı için toplantı ertelenirse, ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz. Bu alt sınır, çok az üyenin katılımıyla derneği bağlayan kararlar alınmasını önleyen bir güvencedir. Üçüncü fıkra, genel kurul toplantısının bir defadan fazla geri bırakılamayacağını öngörerek toplantının süresiz ertelenmesini ve dernek işlerinin tıkanmasını engeller.
Yeter sayı sağlanmadan açılan ve karar alan bir genel kurulun kararları, TMK Madde 83 uyarınca açılacak iptal davasıyla geçersiz kılınabilir; nisap eksikliği ağırsa karar yoklukla sakat sayılabilir. Yargıtay, ikinci toplantıda dahi katılan üye sayısının yönetim ve denetim kurulları tam sayısının iki katından az olması hâlinde alınan kararların geçersiz olduğunu kabul etmektedir. Somut bir örnekle: beş asıl yönetim ve üç asıl denetim üyesi öngören bir dernekte, ilk toplantıda salt çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısının en az on altı olması gerekir. Bu sayının altında yapılan ikinci toplantıda alınan kararlar, itiraz üzerine mahkemece iptal edilir.