TTK 1475. Madde
(1) Sigortalı sorumluluğunu gerektirecek olayları, on gün içinde, sigortacıya bildirir.
(2) Sigortalı kendisine yöneltilen istemi, aksi kararlaştırılmamışsa derhâl sigortacıya bildirir. Bu bildirim üzerine veya zarar görenin sigortacıya doğrudan başvurması hâlinde 1427 nci madde uygulanır.
(3) Bildirim yükümlülüğünün ihlali hâlinde, 1446 ncı maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.
TTK 1475. Madde Gerekçesi
Mal sigortalarında olduğu gibi sorumluluk sigortalarında da rizikonun gerçekleştiğinin bilinmesinde tazminat ödeme borçlusu durumundaki sigortacı açısından büyük yarar vardır. Bununla birlikte sorumluluk sigortalarında riziko, üçüncü kişinin bizzat zarara uğraması değil de bu zarar bağlı olarak zarar veren durumundaki sigortalıdan tazminat talebinde bulunulması olduğundan, sigorta ettirenin sorumluluğunu gerektirecek olayları da sigortacıya bildirmesi gerekir. Bu şekilde sigortacı ileride karşılaşabileceği tazminat taleplerine karşı bilgilendirilmek suretiyle kendisine gerekli önlemleri alabilme fırsatı tanınmış olacaktır.
Açıklama
TTK Madde 1475, sorumluluk sigortasında sigortalının bildirim yükümlülüğünü düzenlemektedir. Normatif çerçevesi içinde, Türk Borçlar Kanunu genel ilkeleri ve TTK’nın mal sigortasına ilişkin hükümleri ile uyumlu şekilde hazırlanmıştır. Madde, sigortalıyı sorumluluğunu gerektirecek olayları on gün içinde sigortacıya bildirmeye, kendisine yöneltilen istemi de derhâl bildirmeye zorunlu kılmaktadır. TTK Madde 1427 ve 1446 atıfları, tazminat talebinin yöneltildiği durumlarda sigortacının haklarını ve bildirim ihlalinin sonuçlarını belirlemektedir. Bu düzenleme, sorumluluk sigortasının doğası gereği, zarar veren konumundaki sigortalının eylemlerinin zamanında iletilmesini gerektirmektedir.
Uygulamada, sigortalı herhangi bir kazaya, yaralanmaya veya hasara neden olduğunu öğrendiğinde, bu olayı on günlük süre içinde sigortacıya yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Örneğin, inşaat işinde çalışan bir müteahhit işyerinde işçinin yaralanması veya üçüncü kişiye ait bir malın hasara uğraması durumunda, bu olaylar derhal sigortacıya bildirilmelidir. Zarar görenin doğrudan sigortacıya başvurması halinde de, sigortalı bu başvurudan haberdar olduğunda sigortacıya bildirim yapması gerekir. Bildirim, sigortacının potansiyel tazminat talepleri karşısında dosyayı incelemesi, gerekli delilleri toplaması ve hukuki savunmayı hazırlaması için imkân sağlamaktadır.
Bildirim yükümlülüğünün ihlali durumunda, TTK Madde 1475’in üçüncü fıkrası ile TTK Madde 1446’nın ikinci ve üçüncü fıkraları kıyas yoluyla uygulanır. Bu hükümler sigortacının, sigortalının ihlali nedeniyle uğradığı zararlar ölçüsünde sorumluluğundan kurtulmasını öngörmektedir. Yargıtay kararlarında, sigortalının ağır kusurlu davranışı veya kötü niyeti halinde sigortacının tazminat yükümlülüğünden tamamen veya kısmen kurtulabileceği kabul edilmektedir. Bildirim gecikmesi nedeniyle sigortacı ispat ettiği zarara karşılık talep hakkına sahiptir.