TTK 1479. Madde
(1) Sigortacı, zarara sebep olan olayın ve zarar miktarının belirlenmesi amacıyla, zarar görenden bilgi isteyebilir. Zarar gören, sağlanması ihtimali bulunan ve istenilmesi haklı görülebilecek ilgili tüm belgeleri sigortacıya vermek zorundadır. Zarar görenin bu zorunluluğa uymaması hâlinde, durumun zarar görene yazılı bildirilmiş olması kaydıyla, sigortacının sorumluluğu, zorunluluk yerine getirilmiş olsaydı ödemek zorunda kalacağı miktarla sınırlıdır.
TTK 1479. Madde Gerekçesi
Madde, Tasarının 1447 nci maddesinin sorumluluk sigortasındaki uzantısı niteliğindedir. 1447 nci maddede, sigortacının ortaya çıkan zararın gerçek nedeni ve miktarı konusunda tespit yapabilmesi için sözleşmenin tarafı durumundaki sigorta ettirene getirilmiş bir takım yükümlülükler vardır. Sorumluluk sigortalarında ise, sigortalının zararı aslında zarar gören kişinin uğradığı zarar olduğundan sigortacının bu zararı tespit edebilmesi için zarar görenden de bir takım bilgi ve belgeleri isteyebilmesi gerekir. Nitekim, sigortacının ödeyeceği tazminatın tespitinde, sigortacı için sigorta ettirenden çok zarar gören kişinin elindeki bilgi ve belgeler daha önemlidir. Zira, zarara uğrayan kişi üçüncü kişidir ve sigortacı , sigorta teminatı içinde kalmak kaydıyla bu zarar kadar olan kısmı sigortalısı için tazmin edecektir.
Açıklama
TTK Madde 1479, sorumluluk sigortasında sigortacının zarar görenden bilgi ve belge isteme hakkını düzenlemektedir. Bu hüküm, TTK Madde 1447’nin sorumluluk sigortasına yönelik bir uzantısı olup, sigortacının tazminat yükümlülüğünün kapsamını belirlemesi için gerekli mekanizmayı sağlar. Madde, Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan bilgi verme yükümlülüğü ilkeleriyle uyumlu olarak, zarar görenin sigorta teminatının değerlendirilmesi aşamasında aktif bir rol oynamasını öngörmektedir. Sorumluluk sigortasının özünde, zarar gören üçüncü kişi olduğundan, sigortacı için zarar görenin elindeki belgeler, sigorta ettirenden çok daha önemli konumdadır.
TTK Madde 1479 uyarınca, sigortacı zarara sebep olan olayın niteliği ve hasar miktarını tespit etmek amacıyla zarar görenden istediği bilgiler, belgeler ve raporlar hakkında tam işbirliği talep edebilir. Zarar gören, sağlanması mümkün ve istenilmesi haklı görülebilecek tüm ilgili dokümanları (tıbbi raporlar, tamir teklifleri, fotoğraflar, tanık beyanları gibi) sunmakla yükümlüdür. Buna karşılık sigortacı, talep öncesinde yazılı bildiriyle zarar göreni haberdar etmelidir. Aksi takdirde, bilgi veya belge eksikliğinin sonuçlarından zarar gören etkilenmemelidir.
Zarar görenin yükümlülüğüne uymaması halinde hukuki müeyyide oldukça önemlidir. TTK Madde 1479’un birinci fıkrası gereğince, sigortacının sorumluluğu, bilgiler tam olarak sağlanmış olsaydı ödemek zorunda kalacağı tutarla sınırlandırılmaktadır. Bununla birlikte bu sınırlandırma, ancak sigortacının yazılı bildirim yapması koşuluyla geçerlidir. Yargıtay kararlarında, sigortacının ciddi ve temelsiz şekilde tazminat ödemekten kaçınmasının hükme aykırı sayıldığı; ancak gerçek zararın tespitinde zarar görenin işbirliği yapmaması durumunda, sigortacının yalnızca ispatladığı miktar ölçüsünde ödeyeceği kabul edilmektedir.