TTK 1496. Madde
(1) En az on kişiden oluşan, sigorta ettiren tarafından, belirli kıstaslara göre kimlerden oluştuğunun belirlenebilmesi imkânı bulunan bir gruba dâhil kişiler lehine, tek bir sözleşme ile sigorta yapılabilir. Sözleşmenin devamı sırasında gruba dâhil herkes sigortadan, grup sigortası sözleşmesi sonuna kadar yararlanır. Sözleşmenin yapılmasından sonra grubun on kişinin altına düşmesi sözleşmenin geçerliliğini etkilemez.
(2) Grupta yer alan her kişiye poliçe içeriğini özetleyen bir belge verilir.
(3) Grup sigortalarında lehtarı atama hakkı, aksi kararlaştırılmamışsa, grupta yer alan kişiye aittir.
(4) Sözleşme süresi içinde gruptan ayrılma hâlinde grup sigortası ile sağlanan teminat, aksi kararlaştırılmamışsa, sigorta ettiren, sigortalı veya lehtar tarafından bireysel olarak devam ettirilebilir. Sigortalı veya lehtarın sözleşmeye bireysel olarak devam etmesi ancak sigorta ettiren sıfatıyla olur. Bu kişiler geçmiş günlere ait kendilerine düşen prim borçlarından, önceki sigorta ettirenle birlikte sorumludur.
(5) Grup sigortalarında ayrılma, ödünç alma, indirme, bildirim yükümlülüğü ve ilgili diğer konular Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık tarafından çıkartılacak yönetmelikle düzenlenir.
TTK 1496. Madde Gerekçesi
Sigortalı, kişi olabileceği gibi bir grup da olabilir. Münferiden hayat sigortası yapmak yerine, tek bir sözleşme ile bir çok kimsenin hayatının sigortalanması halinde grup sigortasından bahsedilir. Grup sigortası, sosyal güvenliğin daha etkin bir hale gelmesine yardımcı olan özel bir sigorta türü olmakla birlikte, şimdiye kadar özel bir düzenlemeye tabi kılınmamıştır. Halbuki, sigortacılığı, gelişmiş ülkelerde hızla büyüyen bir sigorta durumuna gelmiştir. Tasarının bu maddesi ise, grup sigortasına ilişkin temel düzenlemeleri içermektedir. Grup sigortasında sigortalanan birim grup olduğundan sigortacı için grupta yer alan kişilerden çok, grubun özelliği önemlidir. Bu nedenle maddenin ilk fıkrasında grubun, sigorta ettiren tarafından kimlerden oluştuğunun tespit edilebilir nitelikte olması üzerinde durulmuştur. Yine, grup sigortasında sigortalının kişi değil, grup olmasına bağlı olarak, gruptan çıkan sigorta korumasını kaybederken, gruba giren, aynı koşullara sahip olmak kaydıyla, sigorta teminatından yararlanır. Hayat Sigortaları Yönetmeliğine paralel olarak hayat sigortasında grup sayısının on kişiden az olamayacağı, ancak grubun sürekli değişebileceği göz önünde bulundurularak, grupta yer alan kişi sayısının, sözleşmenin yapılmasından sonra onun altına inmesinin de sözleşmenin geçerliliğine etki etmeyeceği açıkça düzenlenmiştir.
Açıklama
TTK Madde 1496, en az on kişiden oluşan belirli kriterlerle tanımlanabilir gruplar için tek bir sigorta sözleşmesi yapılmasını düzenlemektedir. Bu madde, Türk Borçlar Kanunu’nun genel sigorta ilkelerine ek olarak, grup sigortasının özel niteliğini gözeten istisnaî hükümler getirmektedir. Madde, sigorta ettiren tarafından grubun oluşturulması, grup üyelerinin kimliğinin belirlenebilirliği ve sözleşme süresi boyunca teminatın devamı gibi temel unsurları tanımlamaktadır. TTK Madde 1496’nın geçerliliği, sözleşme sonrası grup sayısının on kişinin altına düşmesi halinde etkilenmez; bu, grup sigortasının istikrarını sağlamaya yöneliktir. İlgili Bakanlık tarafından çıkartılan yönetmelikler, ayrılma, ödünç alma ve indirme işlemlerini detaylı olarak düzenlemektedir.
Pratik uygulamada, işverenler veya meslek kuruluşları tarafından çalışanlar veya üyeleri için toplu hayat sigortaları düzenlenmektedir. Sözleşme kapsamında her grup üyesine poliçe özeti sunulur. Grup içinden ayrılan kişi, sigorta şirketi ile direkt anlaşma yaparak bireysel poliçeye geçebilir; bu durumda eski sigorta ettirenle birlikte ödenmemiş primlerden sorumludur. Lehtarı belirleme hakkı, aksi öngörülmediği sürece grup üyesine aittir. Örneğin, bir şirketteki çalışan grubunun hayat sigortasında çalışan, istifa ettiğinde poliçeyi kişisel olarak devam ettirebilir.
TTK Madde 1496’nın ihlali halinde sigorta şirketi, sözleşme hükümlerine uygun teminat sağlamaktan sorumludur. Yargıtay, grup sigortasında belirlenen kapsam dışında talepli iddiaları reddetmiştir. Sözleşme yapılırken minimum sayı şartının sağlanmaması veya grup tanımının belirsiz olması, sözleşmenin geçerliliğini etkileyebilir. Grup üyesinin ölümü halinde, lehtara belirlenen kişi ya da bulunmamışsa miras ilkelerine göre ödeme yapılır.