TTK 1502. Madde
(1) En az bir yıldan beri yürürlükte bulunan ve bir yıllık primi ödenmiş olan sigorta sözleşmelerinde, sigorta ettiren daha sonra prim ödeme borcunu yerine getirmezse, sigortacı bu sebeple sözleşmeyi feshedemez ve prim isteyemez. Bu hâlde sigorta, prim ödenmesinden muaf sigortaya dönüşür. Prim ödenmesinden muaf sigortada, sigorta bedeli ödenen primle sözleşme uyarınca ödenmesi gereken prim arasındaki orana göre ödenir.
TTK 1502. Madde Gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 1325 inci maddesi ilke olarak korunmuş ancak uygulamalar dikkate alınarak üç yıllık süre bir yıla indirilmiş, ödünç verme ve iştirada olduğu gibi hem bir yıllık sürenin geçmesi hem de bir yıllık primi ödenmiş olması birlikte aranmıştır.
Açıklama
TTK Madde 1502, hayat sigortasında prim ödeme borcunun yerine getirilmemesi durumunda sigorta sözleşmesinin otomatik olarak feshedilmesinden ziyade, belirli koşullar altında sözleşmenin varlığını devam ettirmesini düzenlemektedir. Bu hüküm, Türk Borçlar Kanunu’nun genel ilkeleri ile sigorta hukuku özel hükümleri arasında bir denge oluşturarak, sigorta ettiren ve sigortacının menfaatlerini korumaktadır. Maddenin normative altyapısı, zorunlu sigorta niteliğine sahip olmayan gönüllü hayat sigortalarında, en az bir yıllık prim ödenmiş olması ve sözleşmenin en az bir yıl yürürlükte bulunması şartlarını öngörmektedir.
TTK Madde 1502’nin uygulanabilmesi için, sigorta sözleşmesinin aforementioned koşulları sağlaması zorunludur. Sigorta ettiren, sözleşmenin akdedilmesinden sonra prim ödeme yükümlülüğünü ihmal ettiğinde, sigortacı derhal sözleşmeyi sona erdiremez; bunun yerine sigorta otomatik olarak prim ödenmesinden muaf sigorta niteliğine bürünür. Bu durumda sigorta bedeli, ödenen prim ile kontrat uyarınca ödenmesi gereken prim arasındaki nisbette hesaplanarak ödenir. Örneğin, yıllık 1.000 lira prim ��zerinden 50.000 lira sigorta bedeli öngörülmüş ve ancak 500 lira ödenmiş ise, sigorta 25.000 lira ile sınırlı kalır.
Maddenin hukuki sonuçları açısından, sigorta sözleşmesinin devam etmesi sigorta ettirene korunma imkanı sunduğu gibi, sigortacıya ödenen prim karşılığında risk üstlenme imkanı verir. Ancak sigorta bedelinin nisbî azalması, sigortacının maruz kalabileceği zararlı müdahalelere karşı kullanabileceği bir güvenlik mekanizması işlevi görmektedir. Yargıtay içtihadında bu madde, sigorta ettirenlerin prim ödeme borcunda geçici güçlükler yaşamalarında da sözleşmeyi tamamen kaybetmemelerine olanak tanıyan bir koruma normu olarak değerlendirilmektedir.