TTK 1504. Madde
(1) Sigorta ettiren, sigorta bedelini ödeme borcunun doğmasını sağlamak amacıyla sigortalıyı öldürür veya öldürülmesinde suç ortaklığı ederse, sigortacı bedel ödeme borcundan kurtulur.
(2) Lehtar, sigortalıyı öldürmüş veya onun öldürülmesinde herhangi bir şekilde suç ortaklığı etmişse, sigorta bedelinden mahrum kalır ve bu bedel ölenin mirasçılarına ödenir.
TTK 1504. Madde Gerekçesi
Tasarının bu maddesi ile 6762 sayılı Kanunun 1328 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan düzenleme, sigortalının sigorta ettiren tarafından öldürülmesi ile lehdar tarafından öldürülmesi açısından ayrı ayrı değerlendirilerek düzenlenmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında 6762 sayılı Kanunun 1328 maddesinin ikinci fıkrasındaki esas korunmuştur. Maddenin ilk fıkrasında ise sigortalının sigorta ettiren tarafından öldürülmesi hali ayrıca düzenlenmiş ve genel sigortacılık ilkeleri çerçevesinde sigorta ettirenin tazminat ödemesini sağlamak amacıyla sigortalıyı öldürmesi hali sigortacı açısından teminat dışı bir hal olarak kabul edilmiştir.
Açıklama
Türk Ticaret Kanunu Madde 1504, sigorta hukuku alanında önemli bir güvenlik hükmü olup, sigorta ettiren ve lehtar tarafından sigortalının kasten öldürülmesi hallerini düzenlemektedir. Bu madde, Türk Borçlar Kanunu’nun genel ilkeleri ile sigorta sözleşmesinin temel niteliğini koruyarak, kanunen izin verilmeyen ve ahlaka aykırı davranışlar nedeniyle sigortacının teminat kapsamı dışında kalmasını öngörmüştür. TTK Madde 1504’ün birinci fıkrası, sigorta ettiren tarafından suç işlenmesi halinde sigortacıyı bedel ödeme yükümlülüğünden kurtarırken, ikinci fıkrası lehtar açısından benzer sonuçlar getirmektedir. Böylece, sigorta kurumu kamu düzenine uygun bir çerçevede işletilmektedir.
Uygulamada, sigorta ettiren veya lehtar tarafından sigortalının ölümü amaçlandığında, örneğin bir eşin hayat sigortasını yaptırdıktan sonra eşini öldürmesi gibi durumlarda, sigortacı bedel ödeme borcundan sorumlu olmayacaktır. Bu kural, sigorta sözleşmesinin meşru bir amacı olması gerektiğini ve sigorta mekanizmasının suç işlemeyi teşvik etmemesi ilkesini güçlendirmektedir. Lehtar tarafından işlenen suç halinde lehtar mahrum kalırken, bedel ölenin mirasçılarına aktarılmakta ve böylece suçtan yararlanmanın önüne geçilmektedir.
Hukuki sonuç olarak, sigortacı tamamı veya kısmen bedel ödeme borcundan kurtulur ve bu talep reddedilir. Yargıtay içtihadında, sigortalının ölümüne neden olan eylemin fail tarafından bilinçli bir suç olup olmadığı sıkı biçimde incelenmektedir. TTK Madde 1504 hükmü, sigorta sisteminin ahlaki temelini koruyan bir koruma mekanizması işlevi görmektedir ve haksız sonuç elde etmeyi engellemeyi hedeflemektedir.