TTK 321. Madde
(1) Ticari mümessil, ticari vekil veya seyyar tacir memuru olarak hareket ettiğini açıkça bildirmeksizin, şirket adına işlemlerde bulunan komanditer ortak, bu işlemler nedeniyle iyiniyetli üçüncü kişilere karşı komandite ortak gibi sorumlu olur.
(2) Şirket, ticaret siciline tescil edilmeden önce işlemler yapılmışsa, komanditer, bu tür şirket borçları için, üçüncü kişilere karşı, sorumluluğunun sınırlı olduğunun onlar tarafından bilindiğini ispat etmediği takdirde, komandite ortak gibi sorumlu tutulur.
(3) Alacaklı, komanditerin koyduğu sermayeye biçilen değerin, bu sermayenin konulduğu andaki değerinin altında olduğunu ispat edebilir. Aradaki fark tutarınca komanditer sorumludur.
(4) Komanditer ortak, koymayı taahhüt ettiği sermaye tutarınca, kendisinin şirkete girmesinden önce doğan borçlardan da sorumludur.
(5) Komanditerin, şirket yönetimine karışması sonucunu doğurmayacak şekilde öğüt vermesi, görüş açıklaması, olağanüstü iş ve işlemler ile şirketin iş ve işlemleri üzerinde haiz olduğu denetleme haklarını kullanması, kanunda yazılı hâllerde yönetim işlerini gören kimselerin atanmalarına, görevden alınmalarına katılması, şirket içinde ikinci derecedeki hizmetlerde ve görevlerde çalıştırılması, komanditer sıfatıyla sorumluluğunu etkilemez.
TTK 321. Madde Gerekçesi
Madde, komanditerin hukukî konumunu açıklığa kavuşturmak amacıyla, öğretide savunulan görüşler gözetilerek düzenlenmiştir.
TTK 321. Madde Açıklaması
TTK Madde 321, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun komandit şirketlere ilişkin düzenlemeleri kapsamında şirket adına işlemde bulunan komanditer meselesini hükme bağlamaktadır. Komandit şirket, komandite ve komanditer ortakların birbirinden farklı sorumluluk rejimine tabi olduğu karma yapılı bir ortaklık türü olup TTK m.304 vd. hükümleri bu ilişkinin temel çerçevesini oluşturmaktadır. Söz konusu madde, komandit şirketin kendine özgü ikili ortaklık yapısından kaynaklanan hukuki gereklilikleri somutlaştırmakta; komandite ile komanditer ortak arasındaki yetki ve sorumluluk dengesinin nasıl kurulacağını ortaya koymaktadır. Bu yapı içinde hem ortaklık sözleşmesi hem de emredici kanun hükümleri eş zamanlı olarak uygulanmaktadır.
Uygulamada TTK Madde 321, komandit şirketin yönetimi ve temsil yapısının belirlenmesinde pratik önemi olan bir hükümdür. Komandite ortak ile komanditer ortak arasındaki görev ayrımı bu madde kapsamında somut biçim kazanmakta; özellikle komanditer ortağın yönetim işlemlerine müdahalesi ya da şirket adına dışarıya yönelik işlem yapması doğrudan TTK Madde 321 çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu durumda komanditerlik statüsünün sona ermesi ve şahsi sorumluluk gibi ağır hukuki sonuçlar gündeme gelebilmektedir. Şirket unvanında adı bulunan komanditer ortakların üçüncü kişilere karşı sorumluluğu da bu düzenlemeyle yakın ilişki içinde olup ortaklık sözleşmesi hazırlanırken bu hususun dikkatle ele alınması, ileri tarihte doğabilecek sorumluluk risklerini asgariye indirecektir.
TTK Madde 321 kapsamındaki yükümlülüklerin ihlali, komandit şirketin iç ve dış hukuki ilişkilerinde ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Komanditer ortağın bu maddeye aykırı davranması, özellikle üçüncü kişilere karşı sınırsız sorumluluk riskini beraberinde getirmektedir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre komanditerin şirket adına dışarıya yönelik işlem yapması hâlinde komandite ortak gibi tüm malvarlığıyla sorumlu tutulabileceği kabul edilmektedir. Ticaret sicili nezdinde gerçekleştirilecek tescil ve ilan işlemlerinde de TTK Madde 321’nin gerekliliklerinin yerine getirilip getirilmediği denetlenmekte; eksikliklerin tamamlanması için ek süre tanınmakta ya da gerektiğinde tescil reddedilebilmektedir. Bu nedenle komandit şirket sözleşmesinin hazırlanması ve sicile tescil aşamalarında avukat veya ticaret hukuku uzmanından profesyonel destek alınması, ileride doğabilecek sorumluluk risklerini asgariye indirmek bakımından büyük önem taşımaktadır.