TTK 767. Madde
(1) Poliçe ile yapılan borçlanmaların şekli, bu borçlanmaların imzalandığı ülkenin hukukuna tabidir.
(2) Bir poliçeye ilişkin borçlanma, yapıldığı ülkenin hukuku uyarınca şekil bakımından geçerli olmamakla beraber, aynı poliçeye ilişkin sonraki bir borçlanmanın yapıldığı ülke hukukunca geçerli bulunursa, ilk borçlanmanın şekil bakımından geçerli olmayışı, sonraki borçlanmanın geçerliliğini etkilemez.
(3) Bir Türkün, yabancı ülkede poliçeyle borçlanması, Türk hukukunun gösterdiği şekle uygun bulunduğu takdirde, Türkiye’de başka bir Türke karşı geçerlidir.
TTK 767. Madde Gerekçesi
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 679 uncu maddesinden, dili güncelleştirilerek aynen alınmıştır.
Açıklama
Poliçeyle yapılan borçlanmaların şekli, senedin farklı ülkelerde elden ele dolaşması nedeniyle hangi ülke hukukuna tabi olacağı sorusunu gündeme getirir. TTK Madde 767, poliçe borçlanmalarının şekil bakımından, borçlanmanın imzalandığı ülke hukukuna tabi olacağını öngörerek bu konuyu açıklığa kavuşturur. Şekil koşulları, bir borçlanma beyanının geçerli sayılıp sayılmayacağını belirlediğinden, milletlerarası nitelikli poliçelerde bağlama kuralının net olması zorunludur. Hüküm, imza yeri hukukunu esas alan klasik kanunlar ihtilafı yaklaşımını benimser ve 6762 sayılı eski Kanunun 679 uncu maddesinden dili güncelleştirilerek aktarılmıştır.
Maddenin birinci fıkrası, poliçeyle yapılan borçlanmaların şeklini, o borçlanmanın imzalandığı ülkenin hukukuna bağlar; böylece her imza, atıldığı yerin şekil kurallarına göre değerlendirilir. İkinci fıkra, poliçenin dolaşım güvenliğini koruyan bir bağımsızlık ilkesi getirir: bir borçlanma, yapıldığı ülke hukukuna göre şekil bakımından geçersiz olsa bile, aynı poliçedeki sonraki bir borçlanma kendi yapıldığı ülke hukukunca geçerliyse, önceki borçlanmanın şekil eksikliği sonrakini etkilemez. Üçüncü fıkra ise Türk vatandaşları için özel bir koruma öngörür; bir Türkün yabancı ülkede poliçeyle borçlanması, Türk hukukunun aradığı şekle uygunsa, Türkiye’de başka bir Türke karşı geçerli sayılır. Bu kademeli yapı, hem yabancı şekil kurallarına saygı gösterir hem de Türk taraflar arasındaki ilişkide millî hukuka itibar imkânı tanır.
Şekil kuralının yanlış belirlenmesi, bir borçlanmanın geçersiz sayılarak başvuru zincirinin kopmasına yol açabilir; oysa madde, sonraki borçlanmaları önceki şekil eksikliğinden bağımsız tutarak senedin tedavülünü güvence altına alır. Uygulamada, yurt dışında düzenlenen veya ciro edilen poliçelerde her imzanın atıldığı ülke hukukuna göre ayrı ayrı değerlendirilmesi, hamilin haklarını korumak için kritik önem taşır. Örneğin yabancı bir ülkede o ülke şekline aykırı atılmış bir ciro geçersiz olsa bile, sonradan başka bir ülkede usulüne uygun atılan ciro geçerliliğini korur ve son hamilin başvuru hakkı bundan etkilenmez. Aynı şekilde yabancı ülkede Türk hukukunun şekline uygun borçlanan bir Türk, Türkiye’de başka bir Türke karşı bu borçtan sorumlu olur. Bu yönüyle TTK Madde 767, milletlerarası poliçe ilişkilerinde şekil sorununu dolaşım güvenliğini önceleyen bir mantıkla düzenler.