TMK 622. Madde
(1) Resmî kayıtlardan veya mirasbırakanın belgelerinden varlığı anlaşılan alacaklar ve borçlar, deftere doğrudan doğruya geçirilir.
(2) Deftere geçirilenler, alacaklılara ve borçlulara bildirilir.
TMK 622. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 562 nci maddesini karşılamaktadır. 121 Madde İsviçre MedenîKanununun 583 üncümaddesinde olduğu gibi iki fıkra hâline getirilmiştir. Yürürlükteki maddede yer alan “müteveffanın evrakı” deyimi yerine “mirasbırakanın belgeleri” deyimi tercih edilmiştir. Madde arılaştırılmak suretiyle daha anlaşılır hâle getirilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 622. maddesi, bazı borçların ilan sürecine bağlı olmaksızın doğrudan deftere geçirilebileceğini düzenler. Kamu kurumları, tapu kaydındaki haklar ve belgelenmiş kesin alacaklar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Doğrudan geçirme, ilan beklenmeksizin mahkemenin re’sen bilgi edindiği ya da resmî kaynaklardan saptadığı borçlara uygulanır. Vergi dairesi alacakları, sgk primleri, rehin ve ipotek kayıtlı borçlar, mahkeme ilamına bağlanmış alacaklar gibi resmî belgelerle kanıtlanmış yükümlülükler bu yola dahil edilir. Sürecin hızlanmasına katkı sağlar.
Bu mekanizma, tüm alacaklıların ilan yoluna başvurma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz; yalnızca belirli kategoriler için ek güvence sunar. Deftere geçirilen borçlar, mirasçının sınırlı sorumluluk kapsamında yer alır; borç ödeme yükümlülüğü bu miktarla sınırlıdır. Yargıtay, doğrudan geçirmenin mümkün olduğu durumlarda mahkemenin bu yetkiyi kullanmasının hem taraflar hem de yargılama ekonomisi açısından zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.