Açıklama

Türk Medeni Kanunu’nun 460. maddesi, kayyım tarafından yönetilecek malvarlığının nasıl idare edileceğini düzenleyen hükümdür. Madde, yönetim kayyımının, yönetimi kendisine verilen malvarlığını iyi yönetmekle, varlığı ve değeri koruyucu tedbirler almakla yükümlü olduğunu ortaya koyar. Böylece malvarlığının kayyımlık süresince değer kaybetmemesi ve işlevsel kalması güvence altına alınır.

Malvarlığının yönetimi; envanter çıkarma, değerleme yapma, gelirleri tahsil etme, giderleri ödeme, bakım-onarım yaptırma, vergisel yükümlülükleri yerine getirme ve düzenli hesap tutma unsurlarından oluşur. Kayyım, göreve başlamasından kısa süre sonra mal listesi çıkarır; bu liste vesayet makamına sunulur ve dosyaya konur. Liste, sonraki dönemlerdeki değişimlerin izlenmesinde esas alınır.

Taşınmazların yönetimi, kira sözleşmelerinin düzenli biçimde yenilenmesini, kira bedellerinin tahsilini, vergi ve sigorta ödemelerini, bakım-onarım ihtiyaçlarının karşılanmasını gerektirir. Konut aidatları, gayrimenkul vergisi, emlak sigortası ödenir. Kiracı sorunları, bina ortak alan sorunları gibi konular kayyımın müdahalesiyle çözülür. Büyük onarım ve yatırım işleri mahkeme izni gerektirir.

Ticarî ve sınaî işletmelerin yönetiminde (TMK 443) kayyım ya bizzat yönetir ya da uygun bir işletme müdürü atar. Şirket hisselerinin yönetiminde temsilci olarak genel kurullarda oy kullanır, temettü tahsil eder, kâr payları için vesayet hesabına yönlendirir. Hisse senetleri ve diğer menkul kıymetler TMK 441 uyarınca saklama hesabında tutulur.

Uygulamada TMK 460, kaybolan veya yönetilmeyen malvarlıklarının, ceninin malvarlığının, organsız kalan tüzel kişilerin malvarlıklarının korunmasında işlevseldir. Yargıtay, kayyımın yönetim özeninin vasinin özenine denk olduğunu, kayyımın özensiz yönetimden kişisel sorumlu olacağını vurgular. Gelirlerin tahsilinin ihmali, değer kaybına sebep olan bakımsızlık, vergi borçlarının birikmesi gibi durumlar sorumluluk doğurur. Madde, kayyımlığı etkili bir malvarlığı koruma aracı haline getirir.