Eczacı Vefat Ederse Eczane Kapanır mı? Mirasçılar ve Süreler

Bir eczacı vefat ettiğinde ailenin ilk sorusu çoğu zaman eczanenin kapanıp kapanmayacağıdır. 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun bu soruya tek cümlelik bir cevap vermez. Eczacıya verilmiş eczane ruhsatı, Kanundaki adıyla ruhsatname, vefatla düşer. Buna karşılık eczacıya ait ilaç stoku, demirbaşlar ve alacaklar miras hukukuna göre mirasçılara geçer. Yani eczane mirasçı açısından iki parçaya ayrılır: mirasla geçmeyen ruhsat ve mirasla geçen malvarlığı. Eşi veya çocuğu olan eczacının eczanesi belirli bir süre mesul müdür eczacının idaresinde işletilebilir. Mirasçıları arasında eş veya çocuk yoksa eczane diğer mirasçılar tarafından en geç bir yıl içinde tasfiye edilir. Sürenin sonunda eczane devri ya da kapanış gündeme gelir. Bu yazı, eczacı vefat ettiğinde ailenin izleyeceği yolu Kanun ve Yönetmelik hükümleri üzerinden sırasıyla anlatır.

Son güncelleme: 01.11.2026. Mevzuat kontrolü, 6197 sayılı Kanunun 01.11.2026 tarihli resmî metni üzerinden yapılmıştır. Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik ile TMK, TBK, HMK, İYUK ve 6325 sayılı Kanunun yürürlükteki metinleri de esas alınmıştır. Kanunun resmî metni Mevzuat Bilgi Sistemi sitesinde yer alır.

Eczacı Vefat Ederse Eczane Kapanır mı?

Kısa cevap şudur: eczacının ölümü, eczanenin kesin olarak kapanması sonucunu doğurmaz. Ancak eczacıya verilmiş ruhsatname vefatla düşer (6197 s. K. m. 7). Kanun aynı sonucu eczacının izinden vazgeçmesine, iflasına ve kısıtlanmasına da bağlar. Ruhsatname düştükten sonra eczanenin akıbeti, ölen eczacının ailesine göre ayrı yollara ayrılır.

Bir eczacı almış olduğu müsaadeden sarfınazar eder veya iflasına yahut hacrine hükmolunur veya vefat eylerse ruhsatname sakıt olur…

6197 SK m. 7 güncel kanun metni →

Kanun bu ayrımı mirasçının eczacı olup olmamasına göre değil, eş ve çocuk bulunup bulunmamasına göre yapar. Bu ayrıma göre başlıca durumlar şunlardır:

  • Eş veya çocuk varsa: Eczane, onlar hesabına bir mesul müdür eczacının idaresinde işletilebilir. Bunun için idarenin ayrıca ruhsat vermesi gerekir.
  • Mirasçılar arasında eş veya çocuk yoksa: Diğer mirasçılar eczaneyi en geç bir yıl içinde tasfiye eder. Bu sürede de eczanenin başında mesul müdür bulunması zorunludur.
  • Süreler dolduğunda: Eczane devri gündeme gelir; devralanın eczane açma şartlarını taşıması gerekir. Devir yapılmazsa kapanış işlemleri başlar.

İlk aşamada, mesul müdür atanıncaya kadar eczane geçici olarak kapalı tutulur. Bu ara dönem ve her bir yolun şartları aşağıda ayrı başlıklarda ele alınmıştır.

Eczacı Vefat Edince Ruhsat Düşer, Malvarlığı Mirasa Girer

Kanuna göre serbest eczane, eczacılık yapma hakkına sahip bir eczacının sahip ve mesul müdürlüğünde açılır (m. 5/1). Ruhsatnameyi il sağlık müdürlüğü düzenler, valilik onaylar. Aynı fıkra, ruhsatname konusunda doğacak sorunların çözüm yerini Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu olarak gösterir. Eczane ruhsatı bu nedenle eczacının kişisel mesleki niteliğine bağlanmış bir izindir.

Miras hukuku ise farklı bir kural koyar. Mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanır (TMK m. 599). Bu kazanım aynî hakları, alacakları, diğer malvarlığı haklarını ve zilyetliği kapsar. Mirasçılar mirasbırakanın borçlarından da kişisel olarak sorumlu olur. Ruhsatname ise mirasçılara geçmez, çünkü 6197 sayılı Kanun onu eczacının ölümüyle düşürür. Aileye tanınan işletme imkânı da eski ruhsatın devamı değildir; idarenin ayrıca vereceği bir ruhsata bağlıdır.

Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar…

TMK m. 599 güncel kanun metni →

Mirasçılara geçen eczane malvarlığı

Kanun eczanenin sahibi olarak eczacıyı gösterir. Bu nedenle eczanedeki malvarlığından ölen eczacıya ait olanlar terekesine girer. Konsinye ürün ya da kiralık cihaz gibi üçüncü kişilere ait mallar ise eczacının malvarlığında olmadığından terekeye girmez. Bir eczacı vefat ettiğinde terekede genellikle şu kalemler bulunur:

  • Eczacıya ait ilaç ve diğer ürün stoku ile raf, dolap, bilgisayar ve soğutucu gibi demirbaşlar.
  • Ölümden önce doğmuş alacaklar; örneğin karşılanmış reçetelerden doğan ve henüz ödenmemiş bedeller.
  • Eczane yerinin kira sözleşmesinden doğan haklar ve borçlar.
  • Ecza depolarına, tedarikçilere ve kamu kurumlarına olan borçlar.

Sosyal Güvenlik Kurumu ile yapılmış sözleşmeden doğan alacakların tahsil usulü, o sözleşmenin hükümlerine bağlıdır. Mirasçılar bu alacakları talep ederken mirasçı sıfatlarını belgeyle göstermek durumunda kalabilir. Eczane kiralık bir yerdeyse kira sözleşmesi kiracının ölümüyle kural olarak sona ermez. TBK m. 333, kiracının mirasçılarına yasal fesih bildirim süresine uyarak en yakın fesih dönemi sonu için sözleşmeyi feshetme imkânı tanır. Tasfiye ya da devir planlanırken bu fesih imkânı ile kira süresi birlikte değerlendirilmelidir.

Birden çok mirasçı: elbirliği ortaklığı

Birden çok mirasçı varsa, paylaşmaya kadar terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık doğar (TMK m. 640). Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve kural olarak tereke hakları üzerinde birlikte tasarruf eder. Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, paylaşmaya kadar ortaklığa bir temsilci atayabilir. Stokun satışı, kira sözleşmesinin feshi veya mesul müdürle sözleşme gibi kararlarda mirasçılar anlaşamazsa bu yol önem kazanır.

Eşi veya Çocuğu Olan Eczacı Vefat Ederse: Mesul Müdürle İşletme

Kanunun 8. maddesine göre vefat eden eczane sahibinin karısı, kocası veya çocukları varsa, eczanenin bunlar hesabına bir mesul müdürün idaresinde işletilmesine ruhsat verilir. Hüküm aynı imkânı, kısıtlanan ya da mesleğini icra etmesinden doğan sürekli malullüğe uğrayan eczane sahibinin eşi ve çocukları için de tanır. Bu ruhsat, ölen eczacının eczane ruhsatının devamı değildir; idarenin ayrıca verdiği bir izindir. Bu ruhsatnameden Harçlar Kanununa göre harç alınır. Harç tutarı yürürlükteki tarifeye bağlı olduğundan bu yazıda tutar verilmez.

Vefat eden veya hacredilen veya meslek ve sanatının icrasından mütevellit devamlı malüliyete duçar olan bir eczane sahibinin karısı veya kocası veya çocukları…

6197 SK m. 8 güncel kanun metni →

Hükümdeki “bunlar hesabına” ifadesi önemlidir. Eczaneyi eczacı olan mesul müdür yönetir, ancak işletme eş ve çocuklar adına yürür. Eş ve çocukların eczacı olması aranmaz. Eczanenin günlük mesleki yönetimi ise mesul müdürün idaresindedir. Kısacası eczane mirasçı sıfatıyla değil, Kanunun tanıdığı ayrı bir ruhsatla işletilir.

Eşin ve çocukların yanında başka mirasçılar da bulunabilir. Örneğin çocuğu olmayan eczacının ana ve babası sağsa, eş onlarla birlikte mirasçı olur. Bu durumda Kanun işletmeyi eş hesabına öngörür, diğer mirasçıların tereke üzerindeki payının nasıl karşılanacağını ise ayrıca düzenlemez. Mirasçılar bu konuyu bir paylaşma anlaşmasıyla çözebilir; anlaşamazlarsa paylaşma davası gündeme gelir. Paylaşmanın yazılı biçimi miras taksim sözleşmesi ve elbirliği mülkiyeti yazısında anlatılır.

Eczacı vefat ettikten sonraki ara dönem: eczane kapalı kalır

Ölümle mesul müdür ataması arasındaki dönemi Yönetmelik düzenler. Kanunun 8. maddesinde sayılan hâllerde, eczaneye bir mesul müdür atanıncaya kadar eczane geçici olarak kapalı tutulur (Yönetmelik m. 49/2). Hüküm bu süreçte il sağlık müdürlüğünü muhatap gösterir. Kapalılık uzadıkça eczanenin müşteri ilişkileri ve ekonomik değeri zarar görebilir. Bu nedenle ailenin mesul müdür adayını erken belirlemesi yararlı olur.

Eczacı vefat ettiğinde mesul müdür kim olabilir?

Yönetmelik mesul müdürü, serbest eczane gibi kuruluşlarda görev yapan sorumlu eczacı olarak tanımlar (m. 4/1-ş). Bir eczacının birden fazla eczane açması veya birden fazla eczanenin mesul müdürlüğünü üstlenmesi yasaktır (m. 18). Bu nedenle kendi eczanesini işleten bir eczacı, ölen eczacının eczanesine mesul müdür olamaz. Kanun ayrıca serbest eczanede mesul müdür olarak çalışmak isteyen eczacının en az bir yıl yardımcı eczacı olarak çalışmasını şart koşar (m. 5/9). Hastane eczanesinde veya ikinci eczacı olarak en az bir yıl çalışanlar bu şartı yerine getirmiş sayılır. Yönetmelik yardımcı eczacıyı, 2013 ve sonraki yıllarda eczacılık fakültesinde okumaya hak kazanmış eczacılar üzerinden tanımlar (m. 4/1-v).

Mesul müdürle yapılacak sözleşmede ücret, çalışma saatleri, stok ve kasa sorumluluğu ile sözleşmenin sona ermesi açıkça yazılmalıdır. Mesul müdürün ayrılması eczanenin yeniden mesul müdürsüz kalması sonucunu doğurur. Sözleşmede makul bir bildirim süresi öngörmek bu riski azaltır. Mesul müdürün mesleki sorumluluğu eczacıların hukuki sorumluluğu ve eczanede malpraktis yazısında ayrıca ele alınır.

Eczacı Vefat Ettikten Sonra İşletme Kaç Yıl Sürer?

Ölen eczacının eşi veya çocukları adına mesul müdürle yürütülen idare beş yılı geçemez (m. 9/2). Kanun bu kuralı çocuklar lehine iki istisnayla yumuşatır. Sürenin sonunda çocuk reşit değilse idare, çocuk reşit oluncaya kadar devam eder. Çocuk eczacılık fakültesine girmişse idare, bu öğrenimi bitirinceye kadar sürer (m. 9/3).

A) Bir eczanenin mesul müdür tarafından mahcur namına idare edilmesi hacredilen eczacı hakkındaki hükmün ref’ine veya kendisinin vefatına…

6197 SK m. 9 güncel kanun metni →

Örneğin eczacı vefat ettiğinde çocuğu on bir yaşında olsun. Beş yıllık süre dolduğunda çocuk on altı yaşındadır ve reşit değildir. Bu durumda idare, çocuk reşit oluncaya kadar devam eder. Çocuk daha sonra eczacılık fakültesine girerse, sürenin öğrenimin bitimine kadar uzaması gündeme gelir. Eşin durumu farklıdır; hükümde eş için beş yılın uzatılmasına ilişkin bir istisna yer almaz.

Kanun beş yıllık sürenin hangi tarihten başlayacağını ayrıca belirtmez. Fakülteye girişin hangi tarihe kadar gerçekleşmesi gerektiği de hükümde açıkça yer almaz. Ailenin bu iki noktayı ruhsat sürecinde idareyle yazılı olarak netleştirmesi uygun olur. Kısıtlanan ve malul kalan eczacı için ise farklı bir süre öngörülmüştür. Kısıtlanan eczacının eczanesindeki idare, kısıtlılık kararı kaldırılıncaya ya da eczacının ölümüne kadar sürer. Meslek nedeniyle malul kalan eczacıda idare, eczacının ölümüne kadar devam eder (m. 9/1).

Mirasçılar Arasında Eş veya Çocuk Yoksa: Bir Yıllık Tasfiye

Vefat eden eczacının mirasçıları arasında eş veya çocuk yoksa, eczane diğer mirasçılar tarafından en geç bir yıl içinde tasfiye edilir (m. 10/1). Bu süre içinde eczanenin bir mesul müdürle idaresi zorunludur (m. 10/2). Böyle bir durumda mirasçılar, örneğin eczacının ana ve babası ya da kardeşleri olabilir. Kanun, eczacı vefat ettiğinde bu mirasçılara 8. maddedeki işletme imkânını tanımaz.

Vefat eden eczacının varisleri arasında, karı, koca veya çocuk yoksa eczane bunların haricindeki mirasçılar tarafından nihayet bir sene zarfında tasfiye edilir…

6197 SK m. 10 güncel kanun metni →

Kanun tasfiyenin nasıl yapılacağını ayrıca düzenlemez. Tasfiye, eczanenin faaliyetine son verilmesi, malvarlığının paraya çevrilmesi ve borçların ödenmesi anlamında anlaşılabilir. Tasfiye süresince eczane mirasçı olmayan bir eczacıya da devredilebilir; devralan adına ruhsat ise m. 11/1’deki şartlara bağlıdır. Bir yıl üst sınırdır; mirasçılar tasfiyeyi daha önce de tamamlayabilir.

Tasfiyede ilaç stoku ayrı bir dikkat ister. Eczanelerden ilaçların toptan satışı yapılamaz (m. 24/1). Aynı fıkraya göre ilaçların alındığı ecza deposuna iadesi, eczaneler arası takası ve miadı geçmiş ilaçların imhası ilaç takip sistemine bildirilir. Eczaneler arası takas ise toptan satış sayılmaz. Stokun değerlendirilmesi bu sınırlar içinde, ecza depoları ve sağlık müdürlüğüyle birlikte planlanmalıdır.

Süre Sonunda Ne Olur? Eczane Devri veya Kapanış

Beş yıllık işletme süresi ya da bir yıllık tasfiye süresi dolduğunda aile iki seçenekle karşılaşır: eczane devri ya da kapanış. Kanun, süre dolduktan sonra eczanenin akıbetini ayrı bir hükümle düzenlemez. Sonuç, devir ve kapatmaya ilişkin genel hükümlerden çıkar.

Eczane devri ve devralan adına ruhsat

Bir eczaneyi devralan veya satın alan kişi, Kanundaki eczane açma şartlarını taşıyorsa onun adına ruhsatname verilir (m. 11/1). Kanuna göre bu satışlar hükümet tabibinin huzurunda ve noterlikçe yapılır (m. 11/2). Yönetmelik de eczanenin başka bir eczacıya devrini tutanağa bağlar. Bu tutanak, il sağlık müdürlüğünün görevlendirdiği yetkili ile eczacı odası yetkilisinin huzurunda düzenlenir (Yönetmelik m. 18).

Mirasçıların yaptığı eczane devrinde hangi belgelerin isteneceği Kanunda ayrıntılı olarak düzenlenmez. Kanun eczane açma, devir ve nakil başvurularını il sağlık müdürlüğüne bağlar (m. 5/2). Devralanın eczane açma şartlarını taşıyıp taşımadığı bu başvuruda incelenir. Şartlar varsa devralan eczacı adına yeni bir eczane ruhsatı düzenlenir. Devir bedeli, stok ve demirbaş listesi ile kira sözleşmesinin akıbeti devir sözleşmesinde ayrı ayrı gösterilmelidir.

Mirasçı çocuk veya eş eczacıysa

Eczacılık öğrenimini bitiren çocuk, eczaneyi kendi adına sürdürmek isteyebilir. Kanun bu durum için ayrı bir hüküm koymaz. Devir yoluna gidilirse çocuk adına ruhsatname verilmesi, onun eczane açma şartlarını taşımasına bağlıdır (m. 11/1). Serbest eczane açmak isteyen eczacının en az bir yıl yardımcı eczacı olarak çalışması da bu şartlar arasındadır (m. 5/9). Süre fakülte öğrenimi nedeniyle uzamışsa, öğrenimin bitmesiyle mesul müdürlü idare de sona erer (m. 9/3). Yeni mezun çocuğun bu şartı henüz karşılamadığı durumda sürecin nasıl ilerleyeceği idareyle önceden netleştirilmelidir.

Eşin eczacı olması hâlinde de aynı ölçüt geçerlidir. Eş kendi adına ruhsat isterse eczane açma şartlarını taşımalıdır. Kendi eczanesi bulunan eş ise birden fazla eczane açma yasağıyla karşılaşır (m. 18).

Eczanenin kapatılması

Devir yapılmazsa eczanenin faaliyeti sona erer ve kapanış işlemleri gündeme gelir. Burada iki süreç birbirinden ayrılmalıdır. Ölen eczacının ruhsatnamesi vefatla zaten düşmüştür (m. 7); kapanışta konu, eczanenin fiilen kapatılmasıdır. Yönetmelik ise kapatma usulünü yalnız eczacının kendi isteğiyle kapatması için düzenler (m. 48/1). Mirasçıların kapatma işlemi için ayrı bir usul öngörülmemiştir; istenecek adımlar il sağlık müdürlüğüyle netleştirilmelidir. Kendi isteğiyle kapatmada başvuru dilekçe ve ruhsatname ile il sağlık müdürlüğüne yapılır. İl sağlık müdürlüğü, ilaçlara yapılan işlemleri ve eczanede ilaç bulunmadığını tespit eder. Levhalar indirilir, eczanenin bu vasfını yitirdiği tutanağa bağlanır ve eczane ruhsatı iptal edilir.

Eczanenin şartları taşımadığı anlaşılırsa ruhsatname il sağlık müdürlüğünce aynı şekilde iptal edilir (m. 48/2). Muvazaa dışındaki bir nedenle kapatma kararı verilirse, Kanunda başka bir süre öngörülmeyen hâllerde tasfiye için altmış güne kadar süre tanınır (m. 48/4). Kanun, mirasçıları arasında eş veya çocuk bulunmayan eczacı için bir yıllık ayrı bir süre koyduğundan, altmış günlük sürenin hangi durumda uygulanacağı somut olaya göre değerlendirilir.

Eczane Mirasçıları İçin Miras Hukuku Konuları

Mirası reddetmek: üç aylık süre

Eczanenin ecza depolarına veya kamu kurumlarına borçları bulunabilir. Mirasçılar bu borçlardan kişisel olarak sorumlu olduğundan, terekenin borca batık olup olmadığı erken incelenmelidir. Miras, üç ay içinde reddedilebilir (TMK m. 606). Bu süre yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Mirasçı olduklarını daha sonra öğrendiklerini ispat edenler için süre o tarihten işler.

Ret süresi sona ermeden tereke işlemlerine karışan mirasçı mirası reddedemez (TMK m. 610/2). Hüküm, terekenin olağan yönetimini ve mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli işleri bunun dışında tutar. Eczanenin mesul müdürle işletilmesi, stoktan satış veya demirbaş devri gibi işlemlerin bu sınırın neresinde kaldığı somut olaya göre değerlendirilir. Ret düşünülüyorsa bu tür işlemlere girişmeden önce durum ayrıca incelenmelidir. Reddin şekli ve sonuçları reddi miras ve mirasın hükmen reddi yazısında anlatılır.

Eş veya çocuklar mirası reddederse, Kanunun 8. maddesindeki işletme imkânının nasıl uygulanacağı Kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Kanunun 10. maddesi de “varisleri arasında” eş veya çocuk bulunup bulunmamasına bakar. Ret kararı bu nedenle eczane yönünden doğuracağı sonuçlarla birlikte değerlendirilmelidir.

Mirasçılık belgesi

Mirasçıların idareye, bankalara ve ecza depolarına mirasçı sıfatlarını göstermesi gerekebilir. Yasal mirasçılara bu sıfatı gösteren belge, sulh mahkemesince veya noterlikçe verilir (TMK m. 598). Aynı maddeye göre belgenin geçersizliği bir süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir. Belgede mirasçılardan biri gösterilmemişse izlenecek yol ketmi verese ve mirasçılık belgesinin iptali yazısında ele alınır.

Paylaşma ve ortaklığın giderilmesi

Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir (TMK m. 642). Her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Paylaşmanın derhâl yapılması terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa, sulh hâkimi istem üzerine paylaşmanın ertelenmesine karar verebilir. Faal bir eczanenin işletme süresi içinde bu erteleme imkânı ayrıca önem taşıyabilir.

Eczacı Vefat Ettikten Sonra Uyuşmazlık Çıkarsa: Mahkeme ve Deliller

Görevli mahkeme ve arabuluculuk dava şartı

Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalara, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesi bakar (HMK m. 4/1-b). Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m. 18/B). Hükmün lafzı taşınır ve taşınmazları sayar. Yalnız alacak gibi bir hakkın paylaştırılmasına ilişkin uyuşmazlıkta bu kapsam ayrıca değerlendirilmelidir.

Mirasçılar arabuluculukta anlaşırsa anlaşma belgesi düzenlenir. Bu belge için icra edilebilirlik şerhinin alınması zorunludur. Taşınmaz dışındaki anlaşma belgelerinde şerh, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden alınır. Yetki bakımından ise terekenin paylaşılmasına ilişkin davalarda ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 11/1-a). Aynı kesin yetki, mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalar için de geçerlidir. Davanın aşamaları ortaklığın giderilmesi davası ve taksim yazısında anlatılır.

Davalı sıfatı: dava kime karşı açılır?

Paylaşma davasında, davayı açan mirasçı dışındaki mirasçıların da davada yer alması kural olarak gerekir. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve tereke hakları üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m. 640). Paylaşma hakkında bütün mirasçılar için tek hüküm verilmesi gerektiğinden bu durum HMK m. 59’daki mecburi dava arkadaşlığı kapsamında değerlendirilir.

Uyuşmazlık idarenin işleminden doğabilir. Örneğin il sağlık müdürlüğü 8. maddedeki ruhsatı vermeyebilir ya da ruhsatnameyi iptal edebilir. Bu tür bir işlemde menfaati ihlal edilen kişi idari yargıda iptal davası açabilir. Davada karşı taraf, işlemi tesis eden idaredir. 6197 sayılı Kanunda bu işlemler için ayrı bir dava süresi yer almaz. Özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür (İYUK m. 7). Süre kural olarak işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlar. Adresi belli olmayanlara ise ilan yoluyla bildirim yapılabilir. Bu hâlde özel kanunda aksine hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden on beş gün sonra işlemeye başlar (İYUK m. 7/3). HUAK m. 18/B’de sayılan uyuşmazlıklar arasında idari işlemlere karşı açılan davalar yer almaz.

Hangi deliller önemlidir?

Ölümden sonra çıkan uyuşmazlıklarda ispat, büyük ölçüde ölüm tarihindeki durumun belgelenmesine dayanır. Başlıca deliller şunlardır:

  • Mirasçılık belgesi ve nüfus kayıtları.
  • Eczacının ruhsatnamesi, 8. maddeye göre verilen ruhsat ve il sağlık müdürlüğüyle yazışmalar.
  • Mesul müdürle yapılan sözleşme ve ücret ödeme kayıtları.
  • Ölüm tarihindeki stok ve demirbaş dökümü ile ilaç takip sistemi kayıtları.
  • Ecza depolarının cari hesap ekstreleri, banka hareketleri ve muhasebe kayıtları.
  • Kira sözleşmesi ile Sosyal Güvenlik Kurumu ve diğer kurumlarla yapılan sözleşmeler ve ödeme dökümleri.

Terekede hangi malların bulunduğu tartışmalıysa terekenin tespiti davası ve tereke defteri yazısı yol gösterir.

Harç ve dava değeri

Kanunun 8. maddesindeki ruhsatnameden Harçlar Kanununa göre harç alınır. Paylaşma davasında ve idari davada ödenecek harçlar da yürürlükteki tarifelere bağlıdır. Tarifeler değişebildiği için bu yazı harç tutarı ve dava değeri hesabı vermez.

Eczacı Vefat Ettiğinde Uygulanacak Yolların Karşılaştırması

Aşağıdaki tablo, eczacının ölümünden sonra eczane için öngörülen yolları yan yana gösterir. Tablo genel çerçeveyi verir; somut olayda ailenin yapısı ve idarenin işlemi sonucu değiştirebilir.

Durum Dayanak Kim yararlanır, kim yürütür Süre Sonuç
Eş veya çocuk var 6197 s. K. m. 8, m. 9/2-3; Yönetmelik m. 49/2 İşletme eş ve çocuklar hesabına yürür; eczaneyi mesul müdür eczacı yönetir En çok beş yıl; süre sonunda çocuk reşit değilse reşit oluncaya, eczacılık fakültesine girmişse öğrenimi bitinceye kadar Mesul müdür atanıncaya kadar eczane geçici kapalı; süre sonunda eczane devri ya da kapanış
Mirasçılar arasında eş veya çocuk yok 6197 s. K. m. 10 Diğer mirasçılar tasfiye eder; mesul müdür zorunludur En geç bir yıl Tasfiye; bu süre içinde bir eczacıya devir gündeme gelebilir
Eczane devri 6197 s. K. m. 11; Yönetmelik m. 18 Eczane açma şartlarını taşıyan devralan Kanunda ayrı süre yok; işletme veya tasfiye süresi içinde planlanır Devralan adına ruhsatname; satış hükümet tabibi huzurunda ve noterlikçe, devir tutanakla
Kapanış 6197 s. K. m. 7; Yönetmelik m. 48 (kendi isteğiyle kapatma usulü) Ölen eczacının ruhsatnamesi vefatla düşmüştür; fiilî kapatma işlemleri il sağlık müdürlüğünde yürür Muvazaa dışı kapatma kararında, Kanunda başka süre yoksa altmış güne kadar tasfiye süresi Eczane vasfının yitirildiğinin tutanağa bağlanması ve ruhsatnamenin iptali
Mirasın paylaşılması TMK m. 640, 642; HMK m. 4, 11; HUAK m. 18/B Her mirasçı isteyebilir; dava diğer mirasçılara karşı açılır Ortaklığı sürdürme yükümlülüğü yoksa her zaman istenebilir Aynen ya da satış yoluyla paylaştırma; taşınır ve taşınmazlar için davadan önce arabuluculuk dava şartı; ölenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkili

Sonuç

Eczacı vefat ettiğinde eczanenin akıbeti iki ayrı hukuk alanının kesişiminde belirlenir. Eczacılık mevzuatı ruhsatnameyi kişiye bağlar ve eczacının ölümüyle düşürür. Miras hukuku ise eczacıya ait stok, demirbaş, alacak ve borçları mirasçılara geçirir. Bu nedenle eczane mirasçı bakımından ikiye ayrılır: malvarlığı mirasçılara kalır, ruhsat ise onlara geçmez.

Eşi veya çocuğu olan eczacının eczanesi, idarenin vereceği ruhsatla onlar hesabına mesul müdür eczacının idaresinde işletilebilir. Bu idare en çok beş yıl sürer; reşit olmayan veya eczacılık okuyan çocuk lehine uzayabilir. İdare başlamadan önce, mesul müdür atanıncaya kadar eczane geçici olarak kapalı kalır. Mirasçıları arasında eş veya çocuk bulunmayan eczacının diğer mirasçıları ise eczaneyi en geç bir yıl içinde, mesul müdür idaresinde tasfiye eder.

Süre dolduğunda eczanenin, eczane açma şartlarını taşıyan bir eczacıya devri ya da kapanışı gündeme gelir. Eczane devrinde Kanun satışın hükümet tabibi huzurunda ve noterlikçe yapılmasını, Yönetmelik ise devrin tutanağa bağlanmasını öngörür. Eczacı olan çocuk ya da eş de kendi adına ruhsat için bu şartları taşımalıdır. Mirasçıların ret süresini, paylaşmaya ilişkin arabuluculuk dava şartını ve kesin yetkiyi, idari işlemlere karşı altmış günlük dava süresini ayrıca gözetmesi gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Eczacı vefat ederse eczane hemen kapanır mı?

Eczacının ruhsatnamesi vefatla düşer, ancak eczane kesin olarak kapanmaz. Eş veya çocuk varsa eczane, verilecek ruhsatla mesul müdür idaresinde işletilebilir. Eczaneye mesul müdür atanana dek eczane geçici olarak kapalı kalır. Mirasçılar arasında eş veya çocuk yoksa eczane en geç bir yıl içinde tasfiye edilir.

Eczacı vefat ederse eczacı olmayan eş eczaneyi işletebilir mi?

Eş eczaneyi kendisi yönetemez; eczane, eş hesabına bir mesul müdür eczacının idaresinde işletilebilir. Bunun için 6197 sayılı Kanunun 8. maddesine göre ruhsat verilmesi gerekir. Bu idare kural olarak beş yılı geçemez.

Eczane mirasçılar tarafından kaç yıl işletilebilir?

Eş veya çocuklar hesabına mesul müdürle işletme en çok beş yıl sürer. Sürenin sonunda çocuk reşit değilse reşit oluncaya, eczacılık fakültesine girmişse öğrenimini bitirinceye kadar devam eder. Diğer mirasçılar ise, mirasçılar arasında eş veya çocuk bulunmuyorsa eczaneyi en geç bir yıl içinde tasfiye eder.

Mirasçılar arasında eş veya çocuk yoksa eczaneye ne olur?

Eczane diğer mirasçılar tarafından en geç bir yıl içinde tasfiye edilir ve bu sürede mesul müdürle idaresi zorunludur. Bu süre içinde eczanenin şartları taşıyan bir eczacıya devri de gündeme gelebilir.

Eczacı vefat ettiğinde eczane ruhsatı mirasçılara geçer mi?

Geçmez. Ruhsatname eczacının ölümüyle düşer. Mirasçılara geçen, eczacıya ait stok, demirbaş, alacak ve borçlardır. Eş ve çocuklara tanınan işletme imkânı, idarenin ayrıca vereceği ruhsata bağlıdır.

Eczanenin malvarlığı eşe ve çocuklara kalır mı?

Eczanedeki malvarlığından eczacıya ait olanlar mirasla eşe ve çocuklara geçer, ruhsatname ise geçmez. Eş ve çocuklar eczaneyi ancak Kanunun 8. maddesine göre verilecek ruhsatla, mesul müdür eczacının idaresinde işletebilir. Diğer mirasçıların payı ise mirasçılar arasındaki paylaşmada dikkate alınır.

Eczane devri için hangi şartlar aranır?

Eczane mirasçı olmayan bir eczacıya da devredilebilir. Devralanın Kanundaki eczane açma şartlarını taşıması gerekir; bu şartlar varsa onun adına ruhsatname verilir. Kanun satışın hükümet tabibi huzurunda ve noterlikçe yapılmasını, Yönetmelik ise devrin il sağlık müdürlüğü ve eczacı odası yetkilileri huzurunda tutanağa bağlanmasını öngörür.

Mirasçılar anlaşamazsa eczane malvarlığı nasıl paylaşılır?

Her mirasçı, kanun veya sözleşme gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü değilse paylaşma isteyebilir. Paylaşma davasına sulh hukuk mahkemesi bakar; terekenin paylaşılmasına ilişkin davada ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir. Terekedeki taşınır ve taşınmazların paylaştırılması için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.