TMK 27. Madde
(1) Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir.
(2) (Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.
(3) Ad değişmekle kişisel durum değişmez.
(4) Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.
TMK 27. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 26 ncı maddesini karşılamaktadır. Madde ifadesi sadeleştirilerek yürürlükteki hükümden aynen alınmıştır. Adın değiştirilmesinin haklı sebebe dayanması, ilâ nen duyurulması ve zarar görenin dava hakkı düzenlenmiştir.
Açıklama
TMK Madde 27, adın değiştirilmesini düzenleyerek, ad değişikliğinin ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebileceğini öngörür. Hüküm, adın korunmasını düzenleyen TMK Madde 26 ile birlikte kişinin adı üzerindeki kişilik hakkını tamamlar. 14/11/2024 tarihli değişiklikle ad değişikliğinin nüfus siciline kaydı yanında Basın İlan Kurumunun ilan portalında duyurulması esası getirilmiş; ilanda mahkeme, karar tarihi, esas ve karar numarası ile kişinin nüfus bilgileri ve eski-yeni adının yer alacağı düzenlenmiştir. Maddenin üçüncü fıkrası ad değişmekle kişisel durumun değişmeyeceğini, dördüncü fıkrası ise zarar görenin dava hakkını güvence altına alır.
Uygulamada haklı sebep kavramı geniş yorumlanır; gülünç, çağrışımı olumsuz veya toplumda alay konusu olan adlar, kişinin çevresinde başka adla tanınması, dini veya kültürel sebepler ya da adın telaffuz güçlüğü haklı sebep sayılabilir. Dava, çekişmesiz yargı işi olarak asliye hukuk mahkemesinde görülür ve nüfus müdürlüğü davaya taraf gösterilir. Karar kesinleştiğinde sicile işlenir ve yeni düzenleme uyarınca ilan portalında duyurulur; bu duyuru, ad değişikliğinden hukuki yararı zedelenebilecek üçüncü kişilerin haberdar olmasını ve gerekirse dava açmasını sağlar. Ad değişse de kişinin soybağı, medeni hâli ve sair kişisel durumu olduğu gibi kalır.
Ad değişikliğinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir; bu süre hak düşürücü niteliktedir. Yargıtay içtihadında, ad değiştirme taleplerinde haklı sebebin somut delillerle ortaya konulması ve kişinin başka adla tanındığının tanık beyanlarıyla desteklenmesi aranır. Somut bir örnek olarak, nüfusta kayıtlı adıyla değil yıllardır kullandığı başka bir adla tanınan ve resmi işlemlerde karışıklık yaşayan bir kişi, tanık ve belgelerle bu durumu ispatlayarak ad değişikliği davası açar; mahkeme haklı sebebi kabul ederse TMK Madde 27 uyarınca adı düzeltir, kararı sicile işler ve ilan portalında duyurarak üçüncü kişilerin itiraz hakkını da gözetir.